دانلود اپلیکیشن

سهام خزانه چیست و چه کاربردی در بورس ایران دارد؟

سهام خزانه چیست و چه کاربردی در بورس ایران دارد؟

در ادبیات بین الملل و جهان مالی موضوعی تحت عنوانِ سهام خزانه وجود دارد که مدیریت آن تنها در دست شرکت سهامی است و جهت تحقق یافتن اهداف شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرد. شرکت‌ها از سهام خزانه برای تضمین نقد شوندگی و کنترل قیمتِ سهام خود بهره برده و آن را در راستای تحقق بخشیدن به این مقصود، مورد داد و ستد قرار می‌دهند.

به بیان ساده‌تر، سهام خزانه به بخشی از سهام شرکت‌ها گفته می‌شود که توسط خود شرکت خریداری شده باشد. در ادامه این مقاله کمی بیشتر از این سهام خواهیم گفت و شما را با کاربردهای متعدد آن آشنا خواهیم کرد.

سهام خزانه در کشور های مختلف

موضوع خرید سهام شرکت‌ها توسط خودشان از گذشته‌های دور وجود داشته و در اکثر بازارهای مالی دنیا در جریان بوده. در بعضی از کشورها مثل آمریکا از ابتدا این فرآیند تحت قوانینِ خاصی مجاز بوده‌اند. بعضی کشورهای دیگر هم مثل انگلستان و استرالیا در ابتدا این کار را ممنوع کرده بودند و بعد از گذشت چند سال مجوز خرید این سهام را صادر کردند. در بعضی موارد مثل چین این فرآیند را فقط در مواردی که خرید سهام جهت ابطال آن‌ها و کاهش سرمایه شرکت اتفاق می‌افتد، مجاز اعلام کرده‌اند. در مجموع اکثر کشورهای دنیا به نحوی از این فرآیند برای کنترل بازار استفاده می‌کنند؛ هر چند که قوانین استفاده از آن‌ها سخت گیرانه تنظیم شده و کنترل زیادی بر شکل گیری این فرآیند و نظارت بر شرکت‌ها تعریف شده است.

آیا سهام خزانه در ایران قانونی است؟

در ابتدا براساس «ماده 198 قانون تجارت» استفاده از سهام خزانه برای شرکت‌ها ممنوع بود و هیچ شرکتی مجاز به خرید سهام خود نبود چرا که شرکت‌ها از اطلاعات داخلی خودشان آگاهی داشته و می‌توانستند با استفاده از این مزیت، سهام خود را در پایین‌ترین قیمت خریده و در اوج بفروشند و برای دیگران خسارت سازی کنند؛ اما با تصویب «بند ب ماده الحاقی ۲۶ لایحه رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقا نظام مالی»، این کار برای شرکت‌های پذیرفته شده در بازارهای بورس و خارج از بورس مجاز شمرده شد. حالا این ابزار به شرکت‌ها کمک می‌کند تا در زمان افت قیمت، از نقد شوندگی سهام خود حمایت کرده و جلوی افت بی‌رویه قیمت را بگیرند.علاوه بر آن به کمک این طرح، شرکت‌ها این فرصت را پیدا خواهند کرد تا در زمان‌های بحرانی، از تصاحب شدن سهام خود به وسیله دیگران جلوگیری نمایند.

مهم‌ترین قوانین خرید و فروش سهام خزانه در قانون تجارت

براساس آئین‌نامه‌های موجود، شرکت‌ها اجازه دارند حداکثر تا 10% از سهام خود را به عنوان سهام خزانه خریداری کنند. این خرید و فروش سهام قوانین خاصی دارد که در ادامه به معرفی مهم‌ترین آن‌ها خواهیم پرداخت.

  • برنامه خرید و فروش سهام خزانه باید به تصویب هیئت مدیره شرکت برسد و این موضوع باید یک روز قبل از جلسه هیئت مدیره اطلاع رسانی شود. همچنین بلافاصله بعد از جلسه هیئت مدیره، باید نتایج آن به در اختیار سهامداران قرار بگیرد.
  • برنامه خرید و فروش سهام خزانه، منوط به اخذ مجوز کتبی از سازمان بورس است.
  • این نکته را در نظر داشته باشید که در تقسیم سود سالیانه، سودی به سهام خزانه تعلق نمی‌گیرد.
  • شرکت موظف است هرگونه تغییر در برنامه خرید و فروش خود را به سازمان بورس و سهامداران گزارش بدهد.
  • خرید سهام خزانه نباید منجر به کاهشی بیش از 50% سهام شناور شود.
  • سهام خزانه به عنوان سهام شناور شناخته نمی‌شود.
  • شرکت‌هایی که در بازار پایه فرابورس قرار دارند، اجازه و توان خرید سهام خزانه را نخواهند داشت.
  • سهام خزانه در مجامع شرکت حق رای ندارند و در حد نصاب‌های مربوط به تشکیل جلسات، محاسبه نمی‌شوند.
  • اگر قبل از شروع فرآیند پذیره نویسی شرکت، افزایش سرمایه وجود داشته باشد، باید فاقد سهام خزانه باشد.
  • مبلغی که در هیئت مدیره شرکت در حال تصویب شدن است، نمی‌تواند در زمان تصویب، بیشتر از 40%، ارزش ویژه (تفاضل جمع بدهی ها و دارایی ها) شرکت را کاهش دهد.

نمونه‌ای از سهام خزانه

شرکت «باما» که با نماد «کاما» در بورس تهران پذیرفته شده است؛ در تاریخ 17 شهریور 99 اعلام کرد که با هدفِ حمایت از سهام خود، بخشی از آن را تحت عنوان سهام خزانه خریداری کند. بعد از برگزاری جلسه هیئت مدیره شرکت، برنامه خرید این سهام به صورت زیر اطلاع رسانی شده است.

بر اساس این اطلاعات، شرکت در نظر دارد تا 6.4 میلیون سهمِ خود را در بازه 1 مهر تا 1 آبانِ 99 خریداری کند. این تعداد سهام در نظر گرفته شده معادل 2% از سهام شناور شرکت است. علاوه بر بازه زمانی خرید، حداقل و حداکثر تعداد سهام قابل خریداری در طول روز و بازه نگهداری این سهام در اطلاعیه قید شده است. دقت داشته باشید که این سهام بعد از خریداری برای مدت مشخصی توسط شرکت نگهداری می‌شوند، در نتیجه با سهام مورد استفاده در بازارگردانی نماد متفاوت هستند و شرکت نمیتواند هر زمان که خواست، این سهام را بفروشد.

برای مشاهده جدیدترین تحلیل ها، اخبار، مقالات و قیمت های لحظه ای سهام به وب سایت سیگنال مراجعه و یا اپلیکیشن سیگنال را دریافت نمایید.
برچسب‌ها

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

زمان
12:30:35
بعدازظهر
تاریخ
شنبه
10 آبان 1399