صورت‌های مالی چیست؟ | انواع آن کدام است؟

صورت‌های مالی چیست؟ | انواع آن کدام است؟

در دنیای حسابداری، صورت­‌های مالی یکی از مهم­ترین عناصر برای تجزیه و تحلیل عملکرد شرکت­‌ها هستند. سرمایه گذاران حقیقی و حقوقی با بررسی صورت­‌های مالی شرکت مورد نظر، تصمیم می­‌گیرند که آیا سرمایه خود را در اختیار آن شرکت قرار بدهند یا نه. بنابراین تهیه و تنظیم یک صورت مالی خوب و صادقانه برای مدیران شرکت‌­ها از اهمیت بالایی برخوردار است.

صورت مالی چیست؟

به طور کلی به جمع آوری و ثبت فعالیت­‌های شرکت در طی یک دوره مشخص که طبق قوانین خاصی تنظیم می­‌شوند و افراد می­‌توانند با مطالعه آن از وضعیت مالی شرکت آگاهی پیدا کنند، صورت مالی گفته می‌­شود.

صورت‌های مالی

با انواع صورت های مالی آشنا شوید

  1. ترازنامه
  2. صورت سود و زیان
  3. صورت سود و زیان جامع
  4. صورت جریان وجوه نقد

ترازنامه ها

ترازنامه‌ یا صورت وضعیت مالی یکی مهم‌ترین صورت‌های مالی ارائه شده از وضعیت مالی شرکت‌ها هستند. این صورت‌های مالی به طور لحظه‌ای، در تاریخ‌های معین و در نقطه‌ای از زمان گزارش‌های خود را ارائه می‌کنند؛ گزارش‌هایی که شامل اطلاعات دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان و مالکان سهام شرکت‌ها هستند. ترازنامه‌ها همیشه به گونه‌ای تهیه می‌شوند که میزان دارایی یک شرکت با مجموع بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام باشد. این معادله با عنوان معادله اساسی حسابداری شناخته می‌شود.  در اصل ترازنامه‌ها معین می‌کنند که یک شرکت چه دارایی‌هایی در اختیار دارد و چه مبلغی را بدهکار است.

دارایی‌ها = بدهی‌ها + حقوق صاحبان سرمایه

در حالت کلی اگر نسبت‌ بدهی‌ها بیشتر از دارایی‌ها باشد، آن شرکت با ریسک بالاتری مواجه خواهد بود. سرمایه گذاری در شرکت‌هایی که در وضعیت ریسک و بدهی بالا قرار گرفته‌اند، درست مثل این است که پولتان را به شخصی با قرض فراوان سپرده باشید.

دارایی ­ها

به منابع و اموالی که در اختیار شرکت قرار گرفته‌اند و از قابلیت نقد شوندگی در زمان­های مختلف برخوردار هستند، دارایی گفته می‌شود. دارایی­ها به سه دسته دارایی­‌های جاری، ثابت­ و نامشهود تقسیم بندی می­شوند.

دارایی­ های جاری

به دارایی‌­های نقدی و منابع مالی دیگری گفته می­شوند که می­توانند در مدت زمانی کوتاه که معمولا کمتر از یک سال است، به منابع نقدی تبدیل شوند و در راستای اهداف شرکت خرج شوند، دارایی‌­های جاری می­گویند که شامل: موجودی بانک، حساب‌­ها و اسناد دریافتی، ملزومات اداری، پیش پرداخت­ها و … می‌شوند.

دارایی ­های ثابت

به دارایی­‌هایی گفته می­شود که معمولا قابلیت نقد شوندگی آن­ها پایین است و نقد شدنشان بیش از یک سال زمان می‌گیرد. معمولا شرکت‌ها با هدف کسب در طولانی مدت از این گونه دارایی‌ها استفاده می‌کنند؛ دارایی‌هایی مثل اثاثیه و ساختمان‌های در اختیار شرکت یا ماشین آلات.

صورت‌های مالی

دارایی­‌های نامشهود

این دارایی‌­ها شامل مواردی مثل سرقفلی، حق امتیاز و حق اختراع می‌شوند.  هرچند که این دارایی‌ها قابل مشاهده نیستند و ارزش آن­ها به سایر دارایی­های شرکت وابسته نیست اما وجود آن­ها برای هر شرکتی ارزشمند و مهم است.

بدهی­‌ها:

به تعهدات شرکت به دیگر افراد و دارایی­های دیگران که نزد شرکت است، بدهی می­گویند. بدهی­ ها به دو دسته جاری و بلند مدت تقسیم می­شوند.

بدهی­‌های جاری:

بدهی‌های جاری تعهدات و مبالغی هستند که طی دوره­ای کوتاه باید پرداخت شوند؛ دوره‌ای که بازه‌اش کمتر از یک سال است. بدهی‌هایی مانند حساب­ها و اسناد پرداخت شدنی و کوتاه مدت، پیش دریافت­ها، مالیات.

بدهی‌­های بلند مدت:

به تعهدات و بدهی­‌هایی که دوره پرداخت آن­ها بیش از یک سال است، بدهی­‌های بلند مدت گفته می­شود. بدهی‌هایی مثل حساب­‌ها و اسناد پرداختنی بلند مدت.

  • سرمایه یا حقوق صاحبان سهام:

به مقدار دارایی باقی مانده بعد از پرداخت بدهی­های شرکت، حقوق صاحبان سهام می‌گویند.

به طور کلی به معادله‌ای که در ادامه آورده‌ایم، معادله اصلی حسابداری یا معادله ترازنامه می­گویند.

سرمایه یا حقوق صاحبان سهام + بدهی­‌ها = دارایی ها

صورت‌های مالی

صورت سود و زیان

یکی از مهم­ترین نکاتِ مطرح برای هر سرمایه‌گذاری، بالا بودنِ میزان سودآوری شرکت‌هاست. این صورت حساب‌ها هستند که سود و زیان، میزان درآمد و هزینه‌های شرکت را در یک دوره مشخص تعیین می­کند. طبق معادله سود و زیان، سود شرکت به راحتی قابل محاسبه خواهد بود.

معادله سود و زیان: هزینه ها درآمدها = سود خالص شرکت

  • درآمدهای عملیاتی:

به درآمدهایی که در راستای اهداف و فعالیت‌­های عادی شرکت به دست می­آیند و همچنین قابل استمرار هستند، درآمد عملیاتی می­گویند؛ مثلا فروش محصولات تولید شده در شرکت یا درآمد حاصل از خدمات ارائه شده توسط شرکت، جز درآمدهای عملیاتی به حساب می‌آیند.

  • درآمدهای غیرعملیاتی:

به درآمدهایی که در طی امور عادی شرکت به دست نمی­آیند و معمولا در شرایط خاص بدست حاصل می‌گردند، درآمد غیرعملیاتی گفته می­شود؛ درآمدهایی همچون فروش زمین، ساختمان، یا موارد دیگری از اموال و دارایی‌های شرکت.

  • هزینه­های عملیاتی:

هزینه‌های عملیاتی همان هزینه­‌هایی هستند که در راستای اهداف و فعالیت­های عادی شرکت به وجود می‌آیند. به این هزینه‌ها که استمرارشان الزامی است، هزینه­ های عملیاتی می‌گویند. هزینه خرید مواد اولیه، حمل و نقل، بازاریابی و همچنین هزینه پرسنل از جمله هزینه‌های عملیاتی هستند.

  • هزینه­های غیر عملیاتی:

این بخش از هزینه‌ها، همان مخارجی هستند که نه در طی اهداف تولیدی و اداری شرکت، که در شرایط بخصوص و غیرعادی به وجود می­آیند؛ هزینه‌هایی مثل تعمیرات دستگاه­ و مالیات بر درآمد.

صورت سود و زیان جامع

در صورت حساب سود و زیان جامع، علاوه بر هزینه­ها و درآمد­های تحقق یافته، هزینه­ها و درآمدهای تحقق نیافته هم به ثبت می‌رسند؛ مواردی مثل تغییر ارزش دارایی­های ثابت، از جمله املاک و وسایل نقلیه. صورت سود و زیان عادی و جامع، منابع کامل و مفیدتری برای تصمیم گیری‌ها هستند. در این صورت حساب‌ها، سود یا زیان خالص دوره، سایر هزینه­ها و درآمدهای شناسایی شده شرکت قید می­شود. علاوه بر مواردِ ذکر شده پیشین، هزینه­ و درآمدهای ناشی از تجدید ارزیابی دارایی­های ثابت و غیرجاری هم در این صورت حساب‌ها اعمال و ثبت خواهند شد.

صورت‌های مالی

صورت جریان وجوه نقد

یکی از مهم ترین فاکتورهای هر شرکتی، گردش نقدینگی یا سرمایه در گردش آن شرکت در طول سال مالی است. یک سال مالی که در آن تمامی فعالیت­‌های مالی شرکت، اعم از ورود و خروج نقدینگی، فعالیت­‌های اقتصادی و غیره ثبت می­شوند. اساسا دوام و پایداری یک شرکت به میزان سرمایه در گردش آن وابسته است چرا که شرکت­ها بدون وجوه نقد قادر به ادامه فعالیت خود نخواهند بود. به همین علت موضوع صورت جریان وجوه نقد برای بستانکاران و سرمایه گذاران از اهمیت بالایی برخوردار است. مهم است که قدرت نقدی و نقدشوندگی شرکت بالا باشد تا آن­ها در آینده برای دریافت سود و اصل پول خود با مشکل مواجه نشوند.

صورت جریان وجوه نقد چه مواردی را مشخص می­کند؟

  1. آیا شرکت نیاز به منابع مالی جدید دارد؟
  2. آیا شرکت توان پرداختن بدهی­های خود را دارد؟
  3. آیا شرکت توان پرداخت سود مشخص به سرمایه گذاران را دارد؟
  4. آیا شرکت در مسیر درستی برای درآمد زایی قرار دارد؟
  5. آیا شرکت دربرار شرایط بحرانی و حوادث غیر منتظره توان ادامه دادن دارد؟

و دیگر سوالاتی مهم و اساسی از همین قبیل که مشخص شدن آن‌ها برای دوام هر شرکتی، ضروری است.

مواردی که در صورت جریان وجوه نقد ثبت می شوند عبارتند از:

منابع و جریان­های نقدی عملیاتی

به جریانات نقدی و فعالیت­هایی که در راستای اهداف شرکت انجام می­شوند و به صورت مستقیم بر درآمد و هزینه شرکت اثر می­گذارند، منابع و جریان­های نقدی عملیاتی می­گویند.

جریان­های ناشی از سرمایه گذاری

به سود یا زیان به وجود آمده از سرمایه گذاری­‌های مختلف شرکت در عرصه‌­های گوناگون مانند خرید و فروش ملک‌­های متعلق به شرکت یا سرمایه گذاری در فعالیت‌­های دیگر، جریان­های ناشی از سرمایه گذاری می­گویند.

جریان­های مالی

به وجوه حاصل آمده از مواردی چون افزایش سرمایه شرکت یا دریافت تسهیلات مالی از ارگان­های مختلف مالی گفته می­شود.

مهم ترین ویژگی­های یک صورت مالی

  1. شاید بتوان اساس صورت­‌های مالی را صداقت و درستی آن­ها نام برد.
  2. فعالیت­های اقتصادی باید در هنگام وقوع ثبت شوند و نباید حتما هنگام پرداخت یا دریافت مبلغ آن را ثبت کنیم.
  3. همه صورت­های مالی باید بر اساس این موضوع تهیه شوند که شرکت قصد ادامه به فعالیت خود را دارد.
  4. اطلاعات ثبت شده باید با اطلاعات قبلی همخوانی داشته باشد و قابل مقایسه با آن­ها نیز باشد.
  5. باید طبق دوره­های یکنواخت و ثابت تهیه شوند.
  6. الزامی است که واحد اندازه گیری و مقیاس همه صورت‌های مالی، پول باشد و براساس ارزش پولی ثبت آن­ها انجام صورت بگیرد.

منظور از پیوست­ مالی یا یادداشت­های توضیحی چیست؟

معمولا صورت­های مالی معرفی شده پاسخگوی تمامی سوالات افراد هستند و اطلاعات مفید و کاربردی را منتشر می­کنند ولی گاهی اوقات اطلاعات کلی مورد نظر شما نیست و شما به دنبال اطلاعاتی جزئی و دقیق­تر از صورت­‌های مالی هستید؛در این صورت می‌توانید سری به پیوست­های مالی بزنید. معمولا در پیوست­های مالی اطلاعات زیادی گنجانده می­شود که با اهمیت‌ترین آن‌ها عناوین زیر خواهند بود:

  1. جزئیات کامل خرید و فروش دارایی­‌های ثابت
  2. روش محاسبه و میزان استهلاک دارایی‌­ها
  3. نکات مالی مهمی که در صورت­های مالی دیگر بیان نشده‌­اند
  4. اطلاعاتی در مورد بدهی­‌های احتمالی
  5. جزئیات دقیق دیون و مطالبات شرکت به صورت تفکیک شده

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظرات کاربران
  • ناشناس

    روان و خوانا نوشتید سپاس

  • مثل همیشه عالی، ممنون از زحمات سیگنالی های عزیز🌺
    لطفا برای قابل درک بودن مقاله ارائه شده یه مثالم بزارین مثلا صورت مالی یکی از همین شرکت های بورسی
    برا خوده من که در شرایط حاضر به مطالب آموزشی مورد اطمینان دسترسی ندارم و بعنوان یه شغل دوم دارم روش کار میکنم فهمش خیلی راحتتر میشه

زمان
12:30:35
بعدازظهر
تاریخ
چهارشنبه
6 مرداد 1400