ناگفتههای آمار از صادرات کل غیرنفتی
مقایسه آمار صادرات غیرنفتی گمرک در ۶ماهه اول ۱۴۰۱ نسبت به مدت مشابه ۱۴۰۰، نشان میدهد که ارزش صادرات مواد خام و نیمهخام در نیمه نخست ۱۴۰۰ به میزان ۵میلیارد و ۳۴۳میلیون دلار بوده که با رشدی ۳۶درصدی در نیمه نخست۱۴۰۱، به ۷میلیارد و ۲۴۲میلیون دلار رسیده است. این در حالی است که صادرات کل غیرنفتی رشدی ۲میلیارد و ۵۰۰میلیون دلاری را تجربه کرده و قیاس این دو عدد نشان میدهد عامل اصلی افزایش صادرات غیرنفتی، صادرات مواد خام و نیمهخام است که تاثیر ۷۶درصدی بر این رشد داشته است.
بررسی صادرات کل غیرنفتی ۶ماهه ۱۴۰۱ و مقایسه آن با مدت مشابه ۱۴۰۰، حاکی از آن است که وزن صادرات افت ۱۴درصدی را تجربه کردهاست به گونهای که از حدود ۶۰میلیون تن در ۱۴۰۰، به ۵۲میلیون تن در ۱۴۰۱ رسیده است. در عینحال ارزش ریالی و دلاری آن نیز به ترتیب رشد ۲۸ و ۱۲درصدی را نشان میدهد؛ چنین رشدی را با احتمال بالایی میتوان گفت متاثر از تورم بوده و نمیتوان آن را ناشی از رشد حقیقی صادرات عنوان کرد.
اختلاف دلاری صادرات در این مدت نسبت به سالگذشته به میزان ۲میلیارد و ۵۰۰میلیون دلار بودهاست که تنها ۲۴درصد این تغییرات را صادرات کالاهای با ارزشافزوده بالا تشکیل میدهد و سهم اصلی این رشد ۲میلیارد و ۵۰۰میلیونی را صادرات مواد خام و نیمهخام به میزان ۷۶درصد تشکیل میدهد. این برآورد، هشداری جدی بر تکرار سیکلمعیوب خامفروشی در فضای اقتصادی ایران است.
بررسی دیگر نشان میدهد که چین به تنهایی خریدار یکسوم کالاهای صادراتی ایرانی است که این کشور را به اصلیترین شریک تجاری ایران بدل میکند؛ بهعبارتی تبعات سیاسی و اقتصادی چیدن یکسوم تخممرغهای صادراتی در سبد یک کشور آنچنان گسترده و عمیق است که بهعنوان مثال تنها در صورت وضع تعرفه از سوی چین بر صادرات ما، به یکباره ۳۳درصد صادرات متاثر شده و اقتصاد ضربه سنگینی خواهد خورد. سهم کشورهای همسایه نیز از کل صادرات غیرنفتی، بدون تغییر در ۶ماهه ۱۴۰۱ نسبت به مدت مشابه۱۴۰۰، در همان ۵۱درصد باقیمانده است که برخلاف وعدههای دولت است.
(دنیای اقتصاد)
