مروری بر آخرین وضعیت اقتصادی ایران (تیر ماه 1398)
در گزارش پیش رو، وضعیت کلی اقتصاد در تیر ماه 1398 مورد بررسی قرار میگیرد. در این گزارش حجم نقدینگی، تورم و بازده بازارهای مختلف بر اساس آخرین دادههای منتشر شده در معتبرترین منابع بررسی شده است.
این روزها با افزایش نرخ تورم، باردیگر توجه سیاستگذاران و کارشناسان اقتصادی به تورم و راهکارهای مهار کردن آن معطوف شده است. افزایش بهای کالاهای وارداتی به سبب نوسانات نرخهای ارز و وجود تحریمها از جمله عوامل ایجاد تورم در بازار است. با وجود اینکه تورم در ایران صرفا یک پدیده پولی نیست و مشکلات ساختاری اقتصاد و تورم وارداتی و حتی تورم مورد انتظار نیز بر شکلگیری آن تاثیرگذار است، اما رشد حجم نقدینگی اثر بسزایی بر ایجاد تورم در جامعه دارد. در واقع چنانچه نقدینگی کنترل نگردد، نمیتوان انتظار کاهش تورم را داشت.
رشد پول و نقدینگی در سال های اخیر روندی افزایشی و بیثبات پیدا کرده است. براساس فصلنامه پژوهشهای اقتصادی [1]رابطه بین حجم نقدینگی و تورم نشان دهنده این است که در بلندمدت یک درصد افزایش در رشد نقدینگی منجر به افزایش 0.89درصدی تورم در جامعه میشود.
برطبق آخرین آمارهای رسمی، حجم نقدینگی تا انتهای اسفند ماه سال1397، برابر با 1,881هزار میلیارد تومان بوده است. در صورت تداوم روند موجود تا پایان سال جاری، بنظر میرسد این رقم به حدود 2,500 هزار میلیارد تومان خواهد رسید.
نمودار زیر با توجه به دادههای بانک مرکزی و براساس نرخ متوسط تورم ماهانه در سالهای 1396 و 1397 ترسیم شده است:

همانطور که در نمودار فوق نیز مشخص است، تورم در سال 96 روند ثابتی را طی کرده و در سال 97 با شیب نسبتا زیادی روبهرو بوده است به نحویکه در اسفند 1397، نرخ تورم به 26.9 درصد رسیده است. در سه ماهه اول سال 1398 نرخ تورم به ترتیب 30.6، 34.2 و 37.6 درصد بوده است، و این نرخ در تیر ماه 98 به 40.4 درصد رسیده است.
مقایسه بازدهی بازارهای مالی
در طی سالیان گذشته، همواره درپی کاهش نرخ سود بانکی، بازارهایی که جانشین آن بودند مورد توجه سرمایهگذاران و مردم قرار میگرفتند. برای بسیاری از افراد حرفهای تر، بورس انتخاب جایگزین بود و برای افراد کمتر حرفه ای بازار مسکن. همهی افراد به دنبال یافتن بازاری هستند که با داشتن ریسک کم درعین حال توانایی ایجاد بازده بالا را داشته باشد، خصوصا در مقطعی از زمان که قیمتها به صورت ثانیهای درحال جهش و تغییر هستند. افراد و سرمایهگذاران به محض افزایش قیمت در بازار مسکن به دنبال یافتن مسیر دیگری برای سرمایهگذاری میافتند. بازار ارز و طلا، بازارهای جذاب بعدی برای سرمایهگذاران محسوب میشود.
در شرایط فعلی، پیشبینی آینده وضعیت اقتصادی ایران کاری بسیار دشوار است. در زمانی که حتی برای کارشناسان نیز پیشبینی روند بازارهای سرمایهگذاری امری دشوار بنظر میآید، نگهداری پول با توجه به اینکه هرروز از ارزش آن نیز کاسته میشود کاری اشتباه است. بنابراین بهتر است در پی یافتن بازاری باشیم که با کمترین ریسک ممکن بیشترین بازدهی را نصیبمان کند. در جدول زیر بازدهی تیرماه، انواع بازارهای سرمایهگذاری را ملاحظه میفرمایید.
