مقایسه بازدهی بازارهای مالی
در طی سالهای گذشته، همواره درپی کاهش نرخ سود بانکی، بازارهایی که جانشین آن بودند مورد توجه سرمایهگذاران و مردم قرار میگرفتند.
در این میان افرادی که حرفه ای تر بودند، به دنبال بورس میرفتند و عدهی کمتر حرفه ای به سمت سرمایهگذاری در بازار مسکن گرایش پیدا میکردند.
همهی افراد به دنبال پیدا کردن بازاری هستند که با داشتن ریسک کم درعین حال توانایی ایجاد بازده بالا را داشته باشد، خصوصا در مقطعی از زمان که قیمتها به صورت لحظه ای درحال جهش و تغییر هستند. افراد و سرمایهگذاران به محض افزایش قیمت در بازار مسکن به دنبال یافتن مسیر دیگری برای سرمایهگذاری میافتند. بازار ارز و طلا، بازارهای جذاب بعدی برای سرمایهگذاران محسوب میشود.
در شرایط فعلی، پیشبینی آینده وضعیت اقتصادی ایران کاری دشوار است. در زمانی که حتی برای کارشناسان نیز پیشبینی روند بازارهای سرمایهگذاری امری دشوار بنظر میآید، نگهداری پول با توجه به اینکه هرروز از ارزش آن نیز کاسته میشود کاری اشتباه است. بنابراین بهتر است در پی یافتن بازاری باشیم که با کمترین ریسک ممکن بیشترین بازدهی را نصیبمان کند. در جدول زیر بازدهی شهریورماه، انواع بازارهای سرمایهگذاری را ملاحظه میفرمایید.

بازار اوراق بهادار
اوراق با بازده تا سررسید بیشتر از میانگین بازدهی بازار در پایان شهریور ماه 1398

همانطور که در نمودار مشاهده میشود، از میان اوراق موجود در بازار بدهی در پایان شهریور ماه 1398، اوراق سلامت4 و صایپا908 با بازده تا سررسید به اندازه 26.85% و 26.58% بیشترین بازدهی را کسب کردهاند. این اوراق به دلیل نقدشوندگی نامناسب و معامله کمتر نسبت به سایر اوراق، بازدهی بیشتری را در بازار کسب کردهاند.
اوراق با بازده تا سررسید بیشتر از میانگین بازدهی بازار

گاهی مواقع سرمایهگذاران نیازمند شناخت اوراقی هستند که بازدهی آنها در یک بازهزمانی مشخص بیشتر از میانگین بازدهی اوراق در بازار بوده است. این اطلاعات از آنجا حائز اهمیت است که گاهی اوقات تنها مشاهده اوراقی که بیشترین بازدهی را در یک تاریخ مشخص داشتهاند اطلاعات مفیدی ارائه نمیدهد، زیرا ممکن است آن اوراق در آن تاریخ کمتر از قیمت واقعی معامله شده باشد و در نتیجه مقدار بازده تا سررسید زیادی را ایجاد نماید. بنابراین بررسی میانگین بازدهیهای اوراق در یک دوره یک ماهه میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
در این نمودار بازدهی اوراقی که بیشتر از بازده میانگین بازار بوده است برای شهریور ماه نشان داده شده است. از میان اوراق موجود در بازار بدهی، صایپا908 و اشاد4 با بازدهی تقریبی 29 درصدی بیشترین بازدهی را داشتند.
ارزش بازار اوراق بدهی به تفکیک نوع اوراق در شهریور ماه 1398:

ارزش هر اوراق برابر است با قیمتی که در بازار بدهی معامله میشود ضربدر تعداد اوراق منتشر شده. ارزش کل بازار بدهی، حاصل جمع مقادیر ارزش تمامی اوراق است. بدین ترتیب این نمودار، ارزش بازاری اوراق را به تفکیک انواع اوراقی که در بازار وجود دارد (اسناد خزانه سلامی، مشارکت، اجاره، مرابحه و منفعت) نشان میدهد.
همانطور که مشاهده میشود، ارزش بازاری اوراق اسناد خزانه اسلامی بیشتر از سایر اوراق و تقریبا به میزان 47 درصد است. بعد از آن، اوراق مشارکت و به میزان تقریبا 22 درصد از ارزش کل بازار بدهی را شامل میشود. همچنین ارزش کل بازار بدهی در پایان شهریور ماه به میزان 740,135 میلیارد ریال بوده است.
منحنی بازده اسناد خزانه اسلامی در پایان شهریور ماه 1398 :

این نمودار نشاندهنده موقعیت اسناد خزانه موجود در بازار بدهی نسبت به یکدیگر است که محور عمودی آن نمایانگر بازده تا سررسید مورد انتظار (YTM)، و محور افقی آن تعداد روزهای باقیمانده تا سررسید را نشان میدهد. کاربرد این نمودار برای سرمایهگذارانی است که میخواهند بازدهی اوراق اسناد خزانه اسلامی را با توجه به قیمتی که در تاریخ تهیه این منحنی، یعنی پایان شهریور داشتند با هم مقایسه کنند. با این فرض که اوراق را تا سررسید نگه دارند. از آنجاییکه با افزایش تعداد روزهای باقیمانده تا سررسید، صرف ریسک ناشی از نقدشوندگی اوراق بالا میرود، به همین خاطر بازدهی اوراق نیز افزایش مییابد.
با مشاهده منحنی متوجه میشویم که به عنوان مثال اوراق اخزا714، اخزا610 و اخزا718 بازدهی بیشتری نسبت به اوراق اسناد خزانه با تاریخ سررسید نسبتا مشابه ایجاد میکنند.
در پایان لازم است توضیح مختصری در مورد برخی واژگان ارائه شود:
بازده تا سررسید اوراق (YTM ): این عدد معادل بازده سالانه ناشی از نگهداری اوراق تا سررسید، با توجه به قیمت فعلی اوراق در بازار است. تعداد روزهای باقیمانده تا سررسید و سودهای دورهای پرداختنی بر این عدد تاثیرگذارند.
بازده معادل بانکی: از آنجایی که نحوه محاسبه سود سپردههای بانک با اوراق بدهی متفاوت است نمیتوان بازده YTM را با سود بانکی مقایسه کرد. از این رو بازده معادل بانکی نیز برای اوراق محاسبه می شود.