مدل جدید اعتبارسنجی بانکی؛ همه مردم امتیاز اعتباری میگیرند
از ماه آینده، مدل جدید اعتبارسنجی در ایران اجرایی میشود؛ مدلی که قرار است تحول بزرگی در نظام مالی و بانکی کشور ایجاد کند. بر اساس این طرح، تمام افراد جامعه دارای امتیاز اعتباری خواهند شد و این امتیاز نهتنها در دریافت وام، بلکه در حوزههایی مثل بیمه، معاملات خودرو، اجاره ملک و حتی استخدام کاربرد خواهد داشت.
اعتبارسنجی چیست و چرا اهمیت دارد؟
اعتبارسنجی روشی است که بر اساس رفتار مالی گذشتهی افراد، ریسک بازپرداخت تعهدات آینده آنها پیشبینی میشود. این سیستم در دنیا سابقهای بیش از 200 سال دارد و امروزه در بسیاری از کشورها مبنای اصلی تصمیمگیری بانکها، بیمهها و حتی شرکتهای خدماتی است.
تا پیش از این در ایران، اعتبارسنجی تنها برای حدود 30 درصد تسهیلاتگیرندگان بانکی انجام میشد و 70 درصد مردم هیچ امتیاز اعتباری نداشتند. اما با مدل جدید، این وضعیت تغییر خواهد کرد.
جزئیات مدل جدید اعتبارسنجی
به گفته قاسم پور مدیرعامل شرکت مشاوره رتبهبندی اعتباری ایران 248 شاخص مختلف در این مدل لحاظ شده است؛ از جمله:
- سابقه وامها و بازپرداخت آنها
- وضعیت چکها و ضمانتنامهها
- تعهدات ارزی و مالیاتی
- اطلاعات بیمهای و قضایی
- سطح درآمد و رفتار مالی
این مدل، دقت پیشبینی ریسک را از 76 درصد به 89 درصد افزایش داده است.
علاوه بر اشخاص حقیقی، برای اشخاص حقوقی (شرکتها) هم 70 شاخص اختصاصی در نظر گرفته شده است.
به این ترتیب، نهتنها بانکها بلکه بیمهها، موجران، فروشندگان اقساطی و حتی کارفرمایان میتوانند از امتیاز اعتباری افراد استفاده کنند. بنابراین بیمهگذاران نیز میتوانند ریسک بیمه کردن فرد را بررسی کنند. از طرفی افراد دیگر نیز میتوانند با خیال راحتتر اقدام به تامین مالی افراد در جامعه کنند.
ارتباط مدل اعتبارسنجی با ابزارهای نوین تامین مالی
بانک مرکزی در کنار این مدل، از ابزارهای جدیدی مثل اوراق گام، کارت رفاهی، فکتورینگ و برات الکترونیکی استفاده میکند تا تامین مالی هدفمند و غیرتورمی انجام شود. این ابزارها کمک میکنند منابع بانکی دقیقاً به سمت بخشهای مولد اقتصاد هدایت شود و در عین حال فشار تورمی کاهش یابد.
جمعبندی
مدل جدید اعتبارسنجی در ایران یک گام اساسی برای شفافیت مالی و توسعه اقتصادی است. با این مدل، همه مردم دارای امتیاز اعتباری میشوند و معاملات روزمره، از خرید خودرو و اجاره خانه تا گرفتن وام و خرید بیمه، با ریسک کمتر و اعتماد بیشتر انجام خواهد شد.
