روزهای جهنمی بورس چه زمانی تمام میشود؟
بازار بورس تهران در حدود 4 سال است که در درجا میزند. پس از رشدهای اعجاب انگیز سال 1399، سهامداران دیگر نتوانستند بازدهی مناسبی در این بازار کسب کنند.این عدم رشد موجبشده بسیاری از سهامداران، از این بازار ناامید شوند. در این مقاله به بررسی دلایل عدم رشد بازار بورس میپردازیم.
یک سال بازدهی منفی بورس با یک مصوبه
13 درصد زیان، نتیجه 11 ماه سرمایهگذاری در بورس ایران!
شاخص کل بازار سرمایه که نمادی مناسب از بازدهی سهام است، در طول 11 ماه گذشته، 13 درصد بازدهی منفی داشته است. این بازدهی منفی پس از مصوبه جنجالی 17 اردیبهشت سال 1402 اتفاق افتاده است. مصوبهای که اعتماد سرمایهگذاران به بازار مولد کشور را از بین برد.
در مصوبه 17 اردیبهشتماه سال گذشته، دولت بدون هیچگونه نظرخواهی از افراد حاضر در صنعت پتروشیمی، نرخ خوراک این صنعت را 7 هزار تومان مصوب کرد. این خبر بعد از حدود 45 روز به بازار مخابره شد و همین عدم شفافسازی موجب از دست رفتن اعتماد عمومی به بازار سرمایه شد.
اختلاف نیما و آزاد؛ رانت بزرگ برای واردکنندگان
بخش بزرگی از صادرات کشور با نرخ ارز نیما انجام میشود. بسیاری از فولادسازان و صادرکنندگان پتروشیمی، باید ارز خود را با نرخ نیما تسعیر کنند و این امر موجب یک عدم النفع بزرگ برای صادرکنندگان شده است. در مقابل واردکنندگان میتوانند با ثبت سفارش، از نعمت ارز ارزان قیمت استفاده کنند و کالای خود را به کشور وارد کنند. اما بسیاری از همین واردکنندگان بعد از واردات، کالای خود را با نرخ دلار بازار آزاد در بازار به فروش میرسانند.
اختلاف قیمت ارز بازار آزاد و سامانه نیما که در حال حاضر به بیش از 24 هزار تومان رسیده است، ضرر بزرگی به سهامداران و شرکتهایی بورسی زده است. در مقابل سود هنگفتی را به جیب واردکنندگان ریخته است.
چه زمان انتظار تغییر قیمت دلار نیما را داشته باشیم؟
تغییر قیمت دلار نیما از آن جهت که موجب تزریق انتظارات تورمی به سطح جامعه میشود، کاری سخت و خطرناک است. اما این کار در نهایت باید انجام شود. دلیل آن هم این است که این اختلاف به جیب برخی از بزرگترین واردکنندگان کشور میرود و سودی برای مردم ندارد.
در حال حاضر اختلاف بین نرخ بازار آزاد و نیما به 59 درصد رسیده است. در بالاترین نقطه نمودار شاهد اختلاف بیش از 100 درصدی این دو ارز بودیم که با فروکش کردن جو سیاسی انتهای سال 1401، اختلاف این ارز نیز کاهش یافت.
در حال حاضر به نظر میرسد که سیاستگذار باید دست از لج بازی برداشته و با آزادسازی نرخ نیما و تک نرخی کردن قیمت ارز، فساد ناشی از تخصیص این ارز را کاهش دهد.
همچنین با این کار موجبات رشد بازار سهام فراهم میشود.
جنگ و بورس
علاوه بر ریسکهای اقتصادی گفته شده در بالا، شاهد افزایش تنشها در سطح منطقه نیز هستیم. این افزایش تنشها موجب کاهش بازدهی بورس میشود. در مقاله “در زمان جنگ کدام دارایی بیشترین بازدهی را دارد؟/ دلار، طلا، مسکن یا بورس” به بررسی وضعیت بورس در دوران جنگ پرداخته شده است و زمان رهایی بورس از چنگال ریسکهای نظامی گفته شده است.
