چرا قیمت طلا افت کرد؟ آیا باید نگران باشیم؟
بازار طلا در هفتهای که با آرامش در محدوده ۴۶۰۰ دلار آغاز شده بود، با سخنرانی کوین وارش، رئیس فدرال رزرو آمریکا در نشست اقتصادی جکسونهول، با شوک تازهای مواجه شد. لحن انقباضیتر از انتظار وارش درباره تورم و نرخ بهره باعث شد بازدهی اوراق خزانهداری آمریکا و ارزش دلار افزایش پیدا کند و قیمت طلا بهسرعت کاهش یابد.
قیمت هر اونس طلای نقدی که در بیشتر روزهای هفته حوالی ۴۶۰۰ دلار معامله میشد، پس از سخنرانی وارش تا محدوده ۴۴۶۰ دلار سقوط کرد.
وارش چه پیامی به بازار داد؟
مهمترین بخش سخنرانی رئیس فدرال رزرو، تأکید دوباره بر اولویت مهار تورم و بازگرداندن آن به هدف ۲ درصدی بود.
وارش در جکسونهول گفت ارقام مربوط به ثبات قیمتها همچنان نگرانکننده هستند و اگر سیاستگذاران اطمینان نداشته باشند که تورم اصلی در مسیر بازگشت به هدف ۲ درصدی قرار گرفته است، فدرال رزرو همچنان «کارهایی برای انجام دادن» خواهد داشت.
او همچنین تأکید کرد که دادههای اقتصادی تابستان بهتر از انتظار بودهاند، اما هنوز شواهد کافی برای اطمینان از تغییر پایدار روندهای تورمی وجود ندارد.
این اظهارات از آن جهت اهمیت داشت که بازار پیش از سخنرانی انتظار داشت رئیس جدید فدرال رزرو دستکم نشانهای از کاهش نرخ بهره ارائه کند. وارش اما برخلاف این انتظار، عملاً تأکید کرد که مسیر سیاست پولی از پیش تعیین نشده و تصمیمات آینده به دادههای اقتصادی وابسته خواهد بود.
تورم هنوز مسئله اصلی فدرال رزرو است
تورم آمریکا همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی قرار دارد. بر اساس دادههای منتشرشده، نرخ تورم شاخص هزینههای مصرف شخصی یا PCE در ماه ژوئیه به ۳.۷ درصد رسید.
از نگاه فدرال رزرو، این فاصله با هدف تورمی به اندازهای مهم است که حتی در صورت مشاهده نشانههایی از ضعف در بازار کار، نمیتوان بهسادگی مسیر کاهش نرخ بهره را ادامه داد.
وارش نیز در سخنرانی خود تلاش کرد همین دوگانگی را برجسته کند: از یک سو بازار کار نشانههایی از ضعف نشان میدهد و از سوی دیگر تورم هنوز به سطح مطلوب بانک مرکزی نرسیده است.
در چنین شرایطی، فدرال رزرو با یک انتخاب دشوار روبهروست. کاهش نرخ بهره میتواند به بازار کار کمک کند، اما همزمان خطر ماندگار شدن تورم را افزایش میدهد. افزایش نرخ بهره نیز میتواند تورم را مهار کند، اما فشار بیشتری بر اقتصاد و اشتغال وارد خواهد کرد.
چرا سخنرانی وارش برای طلا منفی بود؟
طلا معمولاً از کاهش نرخ بهره و افت بازدهی اوراق خزانهداری آمریکا حمایت میشود. دلیل آن ساده است: طلا سود دورهای پرداخت نمیکند و زمانی که نرخهای بهره و بازدهی اوراق پایین میآیند، هزینه فرصت نگهداری طلا نیز کاهش پیدا میکند.
اتفاق روز جمعه دقیقاً در جهت مخالف این رابطه حرکت کرد.
لحن انقباضی وارش باعث شد بازار احتمال نرخهای بهره بالاتر را جدیتر بگیرد. در واکنش به این تغییر انتظارات:
- بازدهی اوراق خزانهداری آمریکا افزایش یافت؛
- دلار تقویت شد؛
- انتظارات مربوط به کاهش نرخ بهره تضعیف شد؛
- و در نهایت فشار فروش بر طلا افزایش یافت.
قراردادهای آتی نرخ بهره نیز پس از سخنرانی، احتمال بیش از ۵۰ درصدی را برای یک یا دو نوبت افزایش نرخ بهره تا پایان سال ۲۰۲۶ منعکس کردند.
این تغییر در انتظارات بازار، مهمترین دلیل سقوط سریع طلا از محدوده ۴۶۰۰ به حوالی ۴۴۶۰ دلار بود.
وارش راهنمایی آینده فدرال رزرو را زیر سؤال برد
یکی از بخشهای قابل توجه سخنرانی وارش، انتقاد او از اتکای بیش از حد بازار به راهنمایی آینده یا Forward Guidance فدرال رزرو بود.
بانک مرکزی آمریکا در سالهای گذشته تلاش کرده است با ارائه سیگنال درباره مسیر احتمالی نرخ بهره، انتظارات بازار را مدیریت کند. اما وارش معتقد است استفاده بیش از حد از این ابزار میتواند دست سیاستگذاران را برای واکنش به تحولات جدید اقتصادی ببندد.
او از مفهومی با عنوان «معضل تالار آینهها» یاد کرد؛ وضعیتی که در آن بازارها بیش از حد به سیگنالهای فدرال رزرو وابسته میشوند و همزمان خود فدرال رزرو نیز به واکنش بازارها توجه میکند.
در چنین شرایطی، یک چرخه شکل میگیرد: فدرال رزرو برای هدایت بازار پیام میدهد، بازار بر اساس همان پیام واکنش نشان میدهد و سپس سیاستگذاران این واکنش را در تصمیمات خود لحاظ میکنند. از نگاه وارش، ادامه این وابستگی میتواند تصویر واقعی اقتصاد را برای هر دو طرف مبهم کند.
سیاست پولی بدون نقشه راه مشخص
پیام مهم سخنرانی وارش این بود که سرمایهگذاران نباید منتظر یک نقشه راه مشخص برای نرخ بهره باشند.
بازار در سالهای گذشته عادت کرده بود سخنان رئیس فدرال رزرو را به دنبال یافتن نشانهای درباره تصمیم بعدی بانک مرکزی موشکافی کند: کاهش نرخ بهره، افزایش نرخ بهره یا حفظ نرخها در سطح فعلی.
وارش اما بخش قابل توجهی از این مسئولیت را دوباره به بازار واگذار کرد.
بر اساس رویکرد او، سرمایهگذاران باید مجموعهای از شاخصها از جمله تورم، اشتغال، شرایط مالی و عملکرد بازارها را در کنار یکدیگر بررسی کنند و بر اساس دادههای جدید درباره مسیر سیاست پولی قضاوت کنند.
این رویکرد اگرچه ممکن است وابستگی بازار به یک جمله یا یک سخنرانی را کاهش دهد، اما در کوتاهمدت میتواند به افزایش نوسان بازارها منجر شود. وقتی نقشه راه مشخصی وجود نداشته باشد، هر داده اقتصادی میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند.
گزارش اشتغال؛ آزمون بعدی طلا
در شرایط فعلی، یکی از مهمترین دادههایی که مسیر بازار طلا را تعیین خواهد کرد، گزارش اشتغال ماه اوت آمریکا است که قرار است هفته آینده منتشر شود.
بازار اکنون میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است: تورمی که هنوز بالاتر از هدف فدرال رزرو قرار دارد و بازار کاری که نشانههایی از ضعف نشان میدهد.
اگر گزارش اشتغال قدرتمند باشد، احتمال افزایش نرخ بهره بیشتر میشود و این اتفاق میتواند فشار بیشتری بر طلا وارد کند. در مقابل، اگر اشتغال به شکل محسوسی ضعیف شود، بازار ممکن است دوباره احتمال کاهش نرخ بهره را افزایش دهد و بخشی از فشار ایجادشده بر طلا کاهش پیدا کند.
به همین دلیل، مسیر کوتاهمدت طلا اکنون بیش از هر چیز به انتظارات درباره نرخ بهره آمریکا وابسته است.
طلا در نقطه حساسی قرار گرفته است
افت قیمت طلا به محدوده ۴۴۶۰ دلار نشان داد که قیمتهای بالای ۴۶۰۰ دلار تا چه اندازه به انتظارات مربوط به سیاست پولی فدرال رزرو حساس هستند.
پیش از سخنرانی وارش، طلا توانسته بود در محدوده ۴۶۰۰ دلار ثبات نسبی پیدا کند. حتی انتشار دادههای تورمی PCE در روز چهارشنبه نیز نتوانست حرکت شدیدی در بازار ایجاد کند. اما یک سخنرانی نسبتاً انقباضی کافی بود تا بخش قابل توجهی از این ثبات از بین برود.
اکنون سؤال اصلی بازار این نیست که آیا تورم آمریکا کاهش یافته است یا نه. سؤال مهمتر این است که آیا فدرال رزرو به اندازه کافی به کاهش تورم اطمینان دارد که نرخ بهره را پایین بیاورد؟
پاسخ وارش فعلاً منفی یا دستکم محتاطانه است.
به همین دلیل، هفته آینده برای طلا اهمیت زیادی خواهد داشت. گزارش اشتغال آمریکا میتواند نخستین آزمون جدی بازار پس از جکسونهول باشد و مشخص کند آیا سقوط طلا تا محدوده ۴۴۶۰ دلار صرفاً یک واکنش کوتاهمدت بوده یا آغاز مرحلهای تازه از اصلاح قیمت در بازار فلز زرد.
