چرا عربستان نمی‌تواند یک تریلیون دلار در آمریکا سرمایه‌گذاری کند؟

اواخر هفته گذشته، عربستان سعودی اعلام کرد که طی ۴ سال آتی سرمایه‌گذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در ایالات متحده انجام خواهد داد و دونالد ترامپ نیز در سخنرانی خود اعلام کرد که از پادشاه می‌خواهد تا این سرمایه‌گذاری را به یک تریلیون دلار برساند.

این یعنی عربستان باید سالانه ۲۵۰ میلیارد دلار کالا و خدمات از ایالات متحده وارد کند یا در دارایی‌های این کشور از جمله اوراق خزانه‌داری این کشور سرمایه‌گذاری کند.

ذخایر و درآمد عربستان در چه حال است؟

در حال حاضر صندوق ذخیره ارزی عربستان سعودی بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار دارایی در اختیار دارد که اکثر آن به اوراق قرضه آمریکا است. بنابراین استفاده از این ذخایر برای سرمایه‌گذاری در آمریکا منابع اضافی به ایالات متحده وارد نخواهد کرد.

صندوق ثروت عربستان یا PIF نیز بیش از ۷۰۰ میلیارد دلار دارایی تحت کنترل دارد که تنها ۳ درصد از آن در اوراق خزانه‌داری آمریکا سرمایه‌گذاری شده است. با حرکت منابع این صندوق به اوراق قرضه و حتی سرمایه‌گذاری در آمریکا می‌توان بخش مهمی از این سرمایه‌گذاری یک تریلیون دلاری را تامین مالی کرد.

همچنین عربستان سعودی سالانه چیزی حدود ۳۰۰ میلیارد دلار صادرات نفت و انواع مشتقات نفتی دارد. بنابراین به نظر می‌رسد مشکل خاصی در سرمایه گذاری یک تریلیون دلاری عربستان در ایالات متحده وجود نداشته باشد.

هزینه بالای پادشاهی عربستان بلای جان منابع این کشور

پس از سال ۲۰۱۶ پادشاهی عربستان چشم‌انداز ۲۰۳۰ خود را منتشر کرد که در آن عربستان باید به خودکفایی در بسیاری زمینه‌ها دست پیدا می‌کرد.

از آن زمان تا امروز بسیاری از منابع موجود در صندوق PIF به این پروژه تخصیص داده شد و از آن مهم‌تر هنوز بسیاری از این پروژه‌ها تکمیل نشده‌اند.

از طرف دیگر عربستان سعودی میزبان بازی‌های جام جهانی ۲۰۳۴ است و گفته شده است برای این مسابقات ۴۰ میلیارد دلار هزینه خواهد کرد.

در طرف دیگر بخش مهمی از درآمدهای نفتی عربستان برای بودجه این کشور هزینه خواهد شد. در واقع ۷۰ تا ۸۰ درصد از درآمدهای نفتی عربستان خرج بودجه بیش از ۳۰۰ میلیارد دلاری این کشور خواهد شد. با این همه، انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۵، این کشور همچنان کسری بودجه داشته باشد.

ایالات متحده دیگر شریک تجاری عربستان نیست

در حال حاضر مهم‌ترین شریک تجاری عربستان، چین است. در سال ۲۰۲۳، عربستان از کشور چین  ۴۳.۳۵ میلیارد دلار کالا و خدمات وارد کرده است در حالی که از ایالات متحده ۱۸.۹ میلیارد دلار کالا و خدمات وارد کرده است.

همچنین صادرات عربستان سعودی به چین در سال ۲۰۲۳، ۵۳ میلیارد دلار بوده است در حالی که صادرات این کشور به ایالات متحده ۱۵ میلیارد دلار بوده است.

در واقع، چین با فاصله بسیار زیاد مهم‌ترین شریک تجاری عربستان سعودی است و مهم‌ترین خریدار نفت این کشور است.

 هم کاهش قیمت نفت و هم سرمایه‌گذاری عربستان نشدنی است

ترامپ در همان حین که از عربستان درخواست یک تریلیون دلار سرمایه‌گذاری در ایالات متحده را خواستار شد، از عربستان و سایر اعضای اوپک خواست که قیمت نفت را کاهش دهند.

این در حالی است که طبق اعلام صندوق بین المللی پول در اردیبهشت سال جاری، عربستان برای تراز کردن بودجه خود نیاز به نفت بیش از ۹۰ دلاری دارد.

عربستان چگونه می‌تواند در عین حال که قیمت نفت را کاهش می‌دهد و در نتیجه آن با کسری بودجه شدید‌تری مواجه می‌شود، سرمایه‌گذاری در ایالات متحده را افزایش دهد؟

به نظر می‌رسد کاری که ترامپ از عربستان می‌خواهد نشدنی است. این در حالی است که به طور کلی و با توجه به مازاد ظرفیت قابل توجه در بازار نفت در کنار چشم‌انداز منفی در زمینه تقاضای جهانی نفت، به طور کلی انتظار برای افزایش قابل توجه قیمت نفت وجود ندارد. مگر شاهد تحریک قابل توجه در تقاضای جهانی توسط بانک‌های مرکزی باشیم که منجر به تورم در اقتصاد جهانی می‌شود.

عربستان چگونه می‌تواند به خواسته ترامپ عمل کند؟

عربستان تنها به یک طریق می‌تواند خواسته ترامپ را برآورده کند. اول آنکه پروژه‌های مد نظر این کشور را به پیمانکاران آمریکایی بسپارد.

همانطور که گفته شد، عربستان پروژه‌های بلندپروازانه‌ای در زمینه زیرساخت‌های این کشور از جمله زیرساخت‌های نظامی، سرگرمی، صنعتی و… دارد که می‌تواند آنها را به پیمانکاران آمریکایی بسپارد.

با این حال همین امروز هم بسیاری از این پروژه‌ها در دست پیمانکاران آمریکایی است. اگرچه این پیمانکاران معمولا هزینه بیشتری به نسبت پیمانکاران چینی دریافت می‌کنند.

همچنین عربستان می‌تواند واردات خود از ایالات متحده را افزایش دهد. عربستان سعودی در سال ۲۰۲۳ نزدیک به 211 میلیارد دلار واردات از کشورهای دنیا داشت که نزدیک به ۱۰ درصد آن از ایالات متحده بوده است.

اما مساله‌ای که وجود دارد این است که واردات عربستان از آمریکا نیز هزینه بالاتری برای این کشور خواهد داشت.

به طور کلی به نظر می‌رسد که اگر شرایط بازار نفت پایدار باقی بماند، عربستان می‌تواند با به خدمت گرفتن پیمانکاران آمریکایی برای پروژه‌های خود و همینطور واردات بیشتر از ایالات متحده، در کنار سرمایه‌گذاری بر روی اوراق خزانه‌داری آمریکا بخشی از تعهدات یک تریلیون دلاری خود را رفع کند اما بسیار بعید است که بتواند به کل این تعهد پایبند بماند.

در حال حاضر بزرگترین مازاد تجاری جهان متعلق به چین است و دوره‌ای که عربستان سعودی بیشترین مازاد تجاری جهان را پوشش می‌داد به پایان رسیده است.

چین تنها در سال ۲۰۲۴ به مازاد تجاری یک تریلیون دلاری رسید. رقمی خیره کننده که بالاترین مازاد تجاری در دهه‌های اخیر است.

این مازاد تجاری معادل صادرات روزانه بیش از ۳۴ میلیون بشکه نفت ۸۰ دلاری است که نشان از قدرت اقتصادی عجیب و غریب چین دارد.