سناریوهای بازگشت اینترنت بینالملل در ایران | اینترنت چه زمانی وصل میشود؟
قطع کامل اینترنت بینالملل در ایران وارد نوزدهمین روز شد. اتصال کاربران ایرانی به شبکه جهانی نیز درگیر امروز و فرداهای تکراری شده است. پیش از این، گفته میشد تا شنبه شب ۴ بهمن، اینترنت برای همه وصل میشود، اما نه تنها این اتفاق رخ نداد که بهانه جدیدی به بهانههای قبلی اضافه شد: مشکل فنی. کارشناسان این حوزه میگویند وقتی میتوان ناگهانی اینترنت را بهصورت کامل قطع کرد، به همین شکل نیز میتوان آن را وصل کرد. با این حال، ارزیابیهای متفاوتی نسبت به برگشت اینترنت به حالت قبل از ۱۸ دیماه طرح میشود. از یک طرف، مسئولان درباره اتصال اینترنت در آینده نزدیک میگویند؛ از طرف دیگر، برخی کارشناسهای فنی اتصال به شبکه جهانی را بعید میدانند و دلایل مختلفی را برای این وضعیت از وایتلیست شدن اینترنت و ارتقای شبکه ملی گرفته تا از کار افتادن سیستم فیلترینگ اعلام میکنند.
سناریوهای بازگشت اینترنت
اواخر هفته گذشته بود که کاربران ایرانی با قطع و وصل اینترنت همراه در پنجشنبه شب و روز جمعه، نسبت به برگشت اینترنت جهانی امیدوار شدند. نتبلاکس نیز این وضعیت را تایید و اعلام کرد که تا صبح جمعه، دسترسی گستردهتر به اپلیکیشنهای پیامرسان تایید شده و تونلهای VPN بیشتری از داخل ایران در حال اتصال هستند. با این حال، سرویسها بهشدت فیلتر شدهاند و اتصال اینترنت بینالمللی قابل مشاهده همچنان ضعیف است؛ موضوعی که نشاندهنده پیکربندی «فیلترنت پلاس» است. در نتیجه، کاربران ایرانی وارد هفته جاری شدند و خبری از اتصال 100 درصدی نشد.
قطع و وصلهای مکرر اینترنت
اما بعد از دقایق کوتاهی آزادی کامل اینترنت، دوباره اتصالها فیلتر شد. این اتفاق چندان عجیب و جدید نیست. تجربه سالهای قبل نشان میدهد که هر بار در زمان قطع کامل اینترنت و یا بازگشت به حالت قبل، برخی کاربران بدون فیلتر به اینترنت دسترسی پیدا میکنند. اما اینبار یک تفاوت مهم با تجربههای قبلی دارد و آن هم قطع و وصلهای مکرر اینترنت در روزهای اخیر است.
حرکت به سمت اینترنت وایتلیستی
کارشناسهای فنی این وضعیت را حرکت از بلکلیست به سمت وایتلیست اینترنت توصیف میکنند. وضعیتی که در ادبیات شبکه بهعنوان «Default-Deny Network» شناخته میشود. مدلی که در آن همه دسترسیها بهصورت پیشفرض مسدود هستند و فقط مقاصد از پیشتاییدشده اجازه ارتباط دارند. نگرانی اصلی در این وضعیت این است که بازگشایی مرحلهای برخی سرویسها، زمانی که اینترنت بینالملل عملا قطع است، به ابزاری برای آزمون و خطای این مدل تبدیل شود.
وعدههای ضدونقیض درباره اینترنت
در شرایطی که اخبار متفاوتی از سرنوشت اینترنت در کشور مطرح میشود، مسئولان همچنان سعی میکنند تا با اعلام زمانهای متفاوت مردم را نسبت به اتصال اینترنت امیدوار نگه دارند. این تایید و تکذیبها در شرایطی رخ میدهد که کاربران و کسب و کارها در برزخ امید و ناامیدی وصل اینترنت نگه داشته شدهاند، اما تغییری در وضعیت ایجاد نمیشود.
اینترنت طبقاتی در حال اجرا
در شرایطی که اغلب کاربران ایرانی از اینترنت محروم هستند و برخی از آنها به صورت محدود و مقطعی دسترسی دارند، برخی دیگر یا به اینترنت سفید و یا اینترنت طبقاتی متصل شدهاند.
آزمایش اینترنت سفید در کشور
در مجموع، آنچه این روزها رخ میدهد، قطع و وصل اینترنت بینالملل نیست و از نظر کارشناسها، این وضعیت آزمایش دسترسی سفید به اینترنت است. همچنین به استناد منابع معتبر داخلی و بینالمللی نیز اینترنت جهانی در ایران همچنان قطع یا نزدیک به صفر است.
منبع: دنیای اقتصاد
