حمله آمریکا به ایران، سرمایهگذاران بازار نفت منتظر واکنش ایران
حملهی ایالات متحده به تاسیسات هستهای ایران ممکن است قیمت نفت را بیشازپیش افزایش دهد و باعث هجوم سرمایهگذاران به داراییهای امن شود. تحلیلگران میگویند این تشدید تنشها ممکن است اثرات گستردهای بر اقتصاد جهانی بگذارد.
بازارهای سهام خاورمیانه که روزهای یکشنبه باز هستند، واکنشی نسبتا آرام نشان دادند، با این حال ایران حملات موشکی خود به اسرائیل را افزایش داده و به نقش ناگهانی و شدید آمریکا در این درگیری پاسخ داده است.
در یک سخنرانی تلویزیونی، دونالد ترامپ حملات را «موفقیتی چشمگیر در سطح نظامی» خواند و اعلام کرد تاسیسات کلیدی غنیسازی هستهای ایران «بهطور کامل ویران شدهاند». او هشدار داد اگر ایران به صلح تن ندهد، ممکن است اهداف دیگری نیز مورد حمله قرار گیرد.
در پاسخ، جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد همه گزینهها برای دفاع از خود روی میز است و وعده «عواقب ابدی» داد.
اثر بر بازارهای مالی جهانی
سرمایهگذاران پیشبینی میکنند با باز شدن بازارهای جهانی، فروش گسترده سهام و افزایش تقاضا برای دلار و داراییهای امن مانند طلا رخ دهد، اما همچنان ابهامات بسیاری درباره مسیر پیشرو وجود دارد.
مارک اسپایندل، مدیر سرمایهگذاری شرکت Potomac River Capital گفت:
«فکر میکنم بازارها در ابتدا شوکه شوند و نفت در سطوح بالاتر باز شود… با وجود ادعای ترامپ مبنی بر اینکه کار تمام شده، ما درگیر ماجرا شدهایم. سؤال اینجاست: قدم بعدی چیست؟»
او افزود که این وضعیت به افزایش عدم قطعیت و نوسان شدید، بهویژه در بازار نفت خواهد انجامید.
ارزهای دیجیتال و واکنشهای اولیه
در حالی که بیشتر بازارهای بورس خلیجفارس واکنشی خنثی نشان دادند و حتی شاخصهای قطر، عربستان و کویت اندکی صعودی بودند، قیمت رمزارز اتر (Ether) که اکنون به عنوان شاخص احساسات سرمایهگذاران خرد شناخته میشود، ۵٪ سقوط کرد. از زمان آغاز حملات اسرائیل در ۱۳ ژوئن، اتر ۱۳٪ افت داشته است.
شوک نفتی و احتمال تورم
مهمترین نگرانی بازارها، افزایش قیمت نفت و تاثیر آن بر تورم جهانی است. سائول کاوونیک، تحلیلگر ارشد انرژی در سیدنی گفت احتمال دارد ایران منافع آمریکا در منطقه را هدف قرار دهد، از جمله زیرساختهای نفتی در عراق یا ایجاد اختلال در تنگه هرمز.
تنگهی هرمز مسیر اصلی صادرات نفت از کشورهای عربستان، امارات، عراق و کویت است.
او افزود:
«همهچیز به واکنش ایران در ساعات و روزهای آینده بستگی دارد، اما اگر ایران همانطور که تهدید کرده عمل کند، ممکن است قیمت نفت به ۱۰۰ دلار برسد.»
بهای نفت برنت از ۱۰ ژوئن تاکنون ۱۸٪ افزایش یافته و به حدود ۷۹ دلار رسیده، شاخص S&P 500 تغییر محسوسی نداشته و پس از افت اولیه، ثابت مانده است.
جیمی کاکس از گروه Harris Financial پیشبینی کرد قیمت نفت بهطور موقت بالا میرود اما ممکن است با گرایش ایران به توافق صلح، دوباره تعدیل شود. او گفت:
«با این حمله و نابودی کامل توان هستهای، ایران اهرمهای فشار خود را از دست داده و احتمالا بهدنبال راهی برای توافق خواهد رفت.»
بازگشت احتمالی بورسها به مسیر رشد
اگرچه جهش شدید قیمت نفت میتواند آسیبهایی به اقتصاد جهانی وارد کند، تاریخ نشان میدهد که این نوع تحولات اغلب واکنشهای موقتی در بازارهای سهام دارند. برای مثال:
در حمله سال ۲۰۰۳ به عراق و حمله سال ۲۰۱۹ به تاسیسات نفتی عربستان، شاخص S&P 500 در سه هفته اول کاهش یافت اما دو ماه بعد بهطور میانگین ۲.۳٪ رشد کرد.
وضعیت دلار آمریکا
تشدید درگیری ممکن است اثرات دوگانهای بر دلار آمریکا داشته باشد. در حالی که این ارز در سال جاری به دلیل تضعیف «استثناگرایی آمریکایی» دچار افت شده، در کوتاهمدت میتواند از افزایش تقاضا برای داراییهای امن بهرهمند شود.
استیو ساسنیک، استراتژیست بازار در IBKR گفت:
«اگر شاهد پرواز سرمایه به سوی داراییهای امن باشیم، یعنی بازدهی اوراق پایین آمده و دلار تقویت میشود. بازار سهام بدون تردید واکنش منفی نشان میدهد. اما میزان آن به واکنش ایران و افزایش قیمت نفت بستگی دارد.»
تیجهگیری
در شرایط فعلی، بازارها در برزخی از ترس، امید و گمانهزنی قرار دارند. واکنش ایران در روزهای آینده، نقش کلیدی در مسیر قیمتی نفت، نوسانات بازارهای سهام و ارز، و در نهایت چشمانداز اقتصاد جهانی ایفا خواهد کرد.
