تصویر ناامید کننده بازار کار در پاییز ۱۴۰۴
اعداد منتشر شده از طرح آمارگیری نیروی کار پاییز ۱۴۰۴، تصویری نه چندان امیدوارکننده از بازار کار ارائه میدهد؛ تصویری که در آن هم نرخ بیکاری بالا رفته و هم مشارکت اقتصادی کاهش یافته است.
بر اساس این گزارش، نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر در پاییز ۱۴۰۴ به ۷.۸ درصد رسیده است؛ به این معنا که از مجموع افراد فعال اقتصادی (شاغل و بیکار)، نزدیک به هشت درصد در جستوجوی کار بودهاند. این شاخص در مقایسه با پاییز ۱۴۰۳ حدود ۰.۶ واحد درصد افزایش یافته است.
در همین بازه زمانی، نرخ مشارکت اقتصادی به ۴۰.۷ درصد رسیده؛ یعنی کمتر از نیمی از جمعیت ۱۵ ساله و بالاتر، در بازار کار حضور داشتهاند. این نرخ نسبت به پاییز سال قبل ۰.۵ واحد درصد کاهش یافته که نشاندهنده کوچکتر شدن جمعیت فعال اقتصادی است.
تعداد شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر در پاییز امسال ۲۴ میلیون و ۸۵۷ هزار نفر اعلام شده است؛ رقمی که در مقایسه با فصل مشابه سال گذشته حدود ۱۲۷ هزار نفر کاهش داشته است. در مقابل، جمعیت غیرفعال اقتصادی شامل دانشآموزان، دانشجویان، خانهداران، بازنشستگان و افرادی با درآمد بدون اشتغال، به ۳۹ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر رسیده که نسبت به پاییز ۱۴۰۳ حدود ۸۰۰ هزار نفر افزایش نشان میدهد.
از نظر توزیع اشتغال در بخشهای اقتصادی، بخش خدمات با سهم ۵۳.۲ درصدی همچنان بیشترین اشتغال را به خود اختصاص داده است. پس از آن، بخش صنعت با ۳۳.۲ درصد و کشاورزی با ۱۳.۶ درصد قرار دارند.
وضعیت جوانان اما نگرانکنندهتر است. نرخ بیکاری در گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال به ۲۱.۵ درصد رسیده؛ به این معنا که بیش از یکپنجم فعالان این گروه سنی بیکار هستند. این نرخ نسبت به پاییز سال گذشته ۱.۳ واحد درصد افزایش یافته است.
در گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال نیز نرخ بیکاری ۱۵.۹ درصد اعلام شده که در مقایسه با پاییز ۱۴۰۳ حدود ۱.۶ واحد درصد رشد داشته است.
از سوی دیگر، شاخص اشتغال ناقص نشان میدهد ۷.۹ درصد از شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر به دلایل اقتصادی مانند رکود یا فصلی بودن کار، کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار کردهاند و آمادگی انجام کار بیشتر را داشتهاند. در مقابل، ۳۷.۹ درصد از شاغلان بیش از ۴۹ ساعت در هفته مشغول به کار بودهاند؛ آماری که از توزیع نامتوازن ساعات کار در بازار کار حکایت دارد.
مجموع این دادهها نشان میدهد که بازار کار در پاییز ۱۴۰۴ با چالشهایی جدی مواجه بوده؛ هم از منظر افزایش بیکاری، بهویژه در میان جوانان، و هم از نظر کاهش مشارکت اقتصادی و تغییر ترکیب جمعیت فعال.