معرفی کشورهای فعال در زمینه توکن های بهادار

یکی از اصلی‌ترین چالش‌هایی که بازیگران کوچک، ‌متوسط و بزرگ در بازارهای سنتی تجربه می‌کنند،‌ دسترسی به سرمایه و جذب آن است. باید بگوییم ظهور تکنولوژی بلاکچین باعث شکل‌گیری موقعیت‌های جدیدی شده و فضای سابق و سنتی را دستخوش تغییراتی کرده است. علاوه بر این، عرضه اولیه سکه (Initial Coin Offering – ICO) نیز فرصتی عالی و بزرگ برای مجموعه‌ها محسوب می‌شود تا از این روش بتوانند سرمایه موردنیاز خودشان برای توسعه و فعالیت‌های بیشتر تأمین کنند. این موضوع فرصتی عالی را به‌‌خصوص برای صنعت استارت‌آپ‌ها فراهم کرده است تا بتوانند رونق موردنظر را پیدا کنند. ظهور این روش‌ها همچنین توانسته موقعیتی مناسب برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند تا آن‌ها نیز بتوانند با استفاده از روش‌های مختلفی روی پروژه‌های مورد نظرشان سرمایه‌گذاری کرده و در فرایند تأمین مالی آن‌ها شرکت کنند. ICOها را می‌توان به‌عنوان شروع‌کننده‌ی این روند دانست،‌ ولی این روش نیز عاری از عیب‌وایراد نبود؛ بنابراین روش‌های دیگری نیز جایگزین آن شدند. یکی دیگر از این روش‌ها، عرضه اولیه توکن‌های اوراق بهادار (STO)‌ نام دارد.

STOها دو مزیت اصلی و بزرگ دارند: STOها از لحاظ سهولت استفاده، به‌کارگیری و تأمین سرمایه همانند ICOها هستند. از سوی دیگر، از لحاظ امنیت و اعتبار قابل مقایسه با عرضه‌های اولیه انجام شده در بازارهای سنتی هستند. این امر باعث می‌شود که خطر کلاهبرداری و تأمین سرمایه برای پروژه‌های پوچ و کم‌ارزش کاهش پیدا کند. طبق قوانین، وجوهی که از طریق STO جمع‌آوری می‌شود، ‌در محدوده مقررات نظارتی در هر حوزه قضایی قرار می‌گیرد. به بیان دیگر، در روش STO سهولت سرمایه‌گذاری و امنیت و اعتبار عرضه‌های اولیه سنتی با یکدیگر به‌کار گرفته شده‌اند.

هم‌زمان با استقبال کشورها از این شیوه‌ی عرضه، کشورهای مختلف چارچوب‌های خاصی را برای تنظیم و قانون‌گذاری روی STOها شکل داده‌اند. در ادامه به برخی از این کشورها اشاره می‌کنیم.

آشنایی با کشورهای فعال در زمینه توکن های بهادار

کشور سوئیس

چارچوب عرضه اولیه توکن اوراق بهادار: بر اساس قوانین مالی کشور سوئیس، صادرکنندگان توکن‌های اوراق بهادار ملزم به رعایت تمام قوانین مالی متداول این کشور هستند. در واقع، تمامی ارائه‌کنندگان خدمات مالی احتیاج به کسب مجوز برای انجام فعالیت‌های خود در کشور سوئیس دارند. یکی از مجوزهای موجود و ارائه شده در کشور سوئیس، امکان استفاده از فناوری رجیستری مبتنی بر بلاک‌چین است که صادرکنندگان می‌توانند از آن به‌منظور پشتیبانی و ردیابی مالکیت محصولات خود استفاده کنند.

کشور فرانسه

چارچوب‌های عرضه توکن اوراق بهادار: سازمان بازارهای مالی فرانسه یک تحلیل رسمی و حقوقی مختص به موضوع توکن‌های اوراق بهادار را در ماه مارس سال ۲۰۲۰ منتشر کرد. در این سند، سازمان AMF فرانسه توکن‌های اوراق بهادار را به‌عنوان همتای نمونه‌های سنتی خود،‌ یعنی اوراق بهادار، معرفی و تأیید کرد. علاوه بر این، این سازمان اعلام کرد که تمام مجوزهای لازم برای ارائه‌کنندگان خدمات مالی که در این صنعت فعالیت می‌کنند تهیه شود. نیاز به مجوز MTF (تسهیلات تجاری چندجانبه – Multilateral Trading Facility) برای مبادلات ثانویه نیز شامل مورد فوق می‌شود.

کشور مالزی

چارچوب عرضه اولیه توکن اوراق بهادار: کمیسیون اوراق بهادار کشور مالزی قوانینی برای «عرضه و ارائه توکن‌های دیجیتالی» را طی مقاله‌ای در مارس سال ۲۰۱۹ منتشر کرد. این چارچوب کلی در ادامه کامل‌تر شده و الزامات انطباقی زیادی به آن اضافه شده است. به عنوان مثال،‌ الزام به ارائه و انتشار گزارش‌های مالی ۳ ماهه را می‌توان جزو همین موارد دانست.

کشور ژاپن

چارچوب‌های عرضه توکن اوراق بهادار: کشور ژاپن نیز تغییراتی را در قانون ابزارهای مالی و مبادلات (FIEA)‌ خود ایجاد کرد. بر اساس این تغییرات، توکن‌های اوراق بهادار نیز به‌عنوان یکی از برنامه‌ها و ابزارهای سرمایه‌گذاری جمعی معرفی شده است. در این قانون همچنین ذکر شده است که ارزهای دیجیتال به‌کار گرفته شده در فرایند عرضه توکن‌های اوراق بهادار (STO) نیز به‌عنوان پول در نظر گرفته شده و بنابراین سرمایه‌گذاری محسوب می‌شوند. علاوه بر موارد فوق، همان قوانین و اصول عرضه اوراق بهادار سنتی نیز در مورد STOها در کشور ژاپن صدق می‌کند. یعنی ناشران ملزم به ارائه و افشا اطلاعات با اهمیت نظیر اظهارنامه ثبت اوراق بهادار و گزارش‌های شش ماهه هستند. با این حال، قوانین هنوز تکمیل نشده و مواردی نظیر جزئياتی که در این افشا نامه‌ها باید منتشر شود هنوز مشخص نشده است. در انتها لازم به توضیح است که STOها در کشور ژاپن شامل معافیت‌های مالیاتی هستند.

کشور روسیه

چارچوب عرضه اولیه توکن اوراق بهادار: دارایی‌های مالی دیجیتال یا DFAها در کشور روسیه نشان دهنده حقوق دیجیتال هستند. این حقوق شامل مطالبات پولی، امکان اعمال حقوق ناشی از اوراق بهادار قابل انتشار،‌ حق مشارکت در سرمایه یک شرکت سهامی خاص و حق مطالبه انتقال اوراق بهادار قابل انتشار می‌شود. علیرغم وجود این حقوق، توکن‌های اوراق بهادار در کشور روسیه نیز باید دقیقاً از همان قوانین اوراق بهادار سنتی تبعیت کنند و صدور STOها مستلزم رعایت همین قوانین است. قوانین اوراق بهادار در کشور روسیه به نحوی است که شرکت در STOها برای افراد با سرمایه‌های کوچک مناسب نیست.

کشور انگلستان

چارچوب عرضه اولیه توکن اوراق بهادار: سازمان مدیریت مالی انگلستان بین توکن‌های صرافی، توکن‌های کاربردی و توکن‌های اوراق بهادار تمایز قائل می‌شود. بر اساس قانون و دستورالعمل‌های تنظیم فعالیت‌های مالی در کشور انگلستان و همچنین بر اساس دستورالعمل بازار در ابزارهای مالی، توکن‌های اوراق بهادر به‌عنوان یک ابزار سرمایه‌گذاری در کشور انگلستان شناخته می‌شوند.

کشور سنگاپور

چارچوب عرضه اولیه توکن اوراق بهادار: توکن‌های اوراق بهادار در کشور سنگاپور نیز همانند اوراق بهادار سنتی تلقی می‌شوند؛ بنابراین آن‌ها نیز باید از تمام قوانین موجود و الزامات پیرامون اوراق بهادار سنتی تبعیت کنند. تمام اپراتورهای موجود در بازار نیز به تفصیل در شیوه‌نامه توکن‌های اوراق بهادار کشور سنگاپور معرفی و شفاف‌سازی شده‌اند. تمام این سازمان‌ها باید به تأیید مرجع مالی کشور سنگاپور رسیده باشند. علاوه بر این، اخذ برخی مجوزها نیز برای فعالیت این سازمان‌ها الزامی است. دستورالعمل منتشر شده برای عرضه اولیه اوراق بهادار در کشور سنگاپور همه چیز را به وضوح بیان کرده، تمام سناریوهای احتمالی پیش‌رو را پوشش داده و به‌خوبی به آن‌ها پرداخته است.

ایالات متحده آمریکا

چارچوب عرضه اولیه توکن اوراق بهادار: در کشور ایالات متحده آمریکا از تست Howey برای قرار دادن دارایی‌های توکن شده در چارچوب‌های نظارتی مختلف استفاده می‌شود. بر اساس این قانون، در صورتی که وجوه دریافت شده توسط شرکت‌ها (در قالب عرضه اولیه و تأمین سرمایه) یکی از شرایط زیر را داشته باشد، به‌عنوان یک قرارداد سرمایه‌گذاری تلقی خواهد شد:

• سرمایه‌گذاری پول و یا دارایی است.
• انتظار دریافت سود از قبال این سرمایه‌گذاری وجود دارد.
• سرمایه‌گذاری در یک شرکت عمومی و سهامی عام انجام شده است.
• هرگونه سود دریافتی حاصل از کار و تلاش یک شخص ثالث باشد.

علیرغم اینکه قوانین و مقررات مالی در کشور آمریکا سخت‌گیرانه تدوین شده‌اند، شرایط خاصی در این مقررات در نظر گرفته شده که زمینه را برای فعالیت STOها مساعدتر می‌کند.

به عنوان مثال، هر ناشری می‌تواند از مقررات تأمین مالی (Crowd Funding – CF) این کشور استفاده کرده و مبلغی برابر با حداکثر ۱.۰۷ میلیون دلار را از طریق پیشنهادها خود در یک دوره ۱۲ ماهه از سرمایه‌گذاران غیررسمی دریافت کند.

از سوی دیگر،‌ قوانینی برای عرضه و فروش بدون محدودیت STO نیز وجود دارد. برای انجام این کار، شرکت‌ها می‌توانند درخواست خود برای یک STO تحت نظارت و مقررات D را مطرح کنند. بر اساس این شرایط، شرکت‌ها می‌توانند عرضه توکن اوراق بهادار خود را به صورت عمومی تبلیغ کنند. با این حال، فروش STOها با این روش تنها به سرمایه‌گذاران معتبر امکان‌پذیر است. تاکنون، این مورد رایج‌ترین معافیت SEC برای توکن‌های اوراق بهادار است.

البته مقررات مالی دیگری نیز برای STOها در کشور آمریکا وجود دارد که بسته به نوع دارایی و حجم تأمین سرمایه، ‌می‌توان گزینه‌ای متناسب و قابل‌اجرا را انتخاب و استفاده کرد. مقررات +A و S را می‌توان ۲ نمونه دیگر دانست.

همان‌طور که در متن فوق مشاهده شد،‌ نهاد قانون‌گذار در کشورهای مختلف به موضوع STOها پرداخته‌ است و هرکدام نیز رویکردهای مختلفی را پیش گرفته‌اند. می‌توان نتیجه‌گیری کرد که فضای قانون‌گذاری در این حوزه در مسیر رشد قرار گرفته است. با توجه به مزایای مختلفی که روش عرضه توکن‌های اوراق بهادر دارد، و همچنین به‌خاطر اجتناب از ایجاد هرگونه عقب‌ماندگی در فضای توسعه مالی، خیلی از فعالان بازارها و دولت‌ها آماده حمایت و استفاده از کاربردهای این حوزه هستند. بازارهای مالی کشور ایران نیز به این نوآوری احتیاج دارند. بنابراین امیدواریم تا قانون‌گذار مرتبط با الگوبرداری از رویکردهای مثبت و نمونه‌های موفق در کشورهای توسعه‌یافته،‌ در این مسیر قدم برداشته و نسبت به ایجاد قوانین و شفافیت لازم در زمینه عرضه توکن‌های اوراق بهادار اقدام کند.