چین ایرباس را به بوئینگ ترجیح داد؛ قرارداد ۹.۳۵ میلیارد دلاری چه پیامدهایی دارد؟
چین با ثبت سفارش خرید ۲۵ فروند هواپیمای پهنپیکر A330-900 (A330neo) از شرکت ایرباس، بار دیگر نشان داد که در حال تقویت همکاریهای خود با بزرگترین هواپیماساز اروپایی است. ارزش فهرستی این قرارداد حدود ۹.۳۵ میلیارد دلار برآورد میشود، هرچند با توجه به تخفیفهای رایج در قراردادهای عمده، مبلغ نهایی کمتر از این رقم خواهد بود.
بر اساس اعلام شرکت هواپیمایی «چاینا ایسترن»، این هواپیماها از سال ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۳ تحویل خواهند شد و برای توسعه پروازهای بینالمللی و نوسازی ناوگان مورد استفاده قرار میگیرند.
این قرارداد چه درآمدی برای ایرباس دارد؟
اگرچه ارزش رسمی قرارداد ۹.۳۵ میلیارد دلار اعلام شده، اما در صنعت هواپیماسازی معمولاً شرکتهای هواپیمایی بین ۳۰ تا ۵۰ درصد از قیمت فهرستی تخفیف دریافت میکنند. بنابراین تحلیلگران برآورد میکنند درآمد واقعی ایرباس از این قرارداد احتمالاً بین ۴.۵ تا ۶.۵ میلیارد دلار باشد.
علاوه بر فروش هواپیما، ایرباس در سالهای آینده از محل خدمات پس از فروش، تأمین قطعات، تعمیر و نگهداری، آموزش خدمه و قراردادهای پشتیبانی فنی نیز درآمد قابل توجهی کسب خواهد کرد؛ درآمدهایی که در بسیاری از موارد از سود اولیه فروش هواپیما نیز پایدارتر هستند.
چرا چین ایرباس را ترجیح میدهد؟
کارشناسان صنعت هوانوردی چند عامل را در افزایش سهم ایرباس در بازار چین مؤثر میدانند:
- تنشهای تجاری و سیاسی میان آمریکا و چین.
- مشکلات ناشی از بحران هواپیماهای 737 MAX و کاهش اعتماد برخی مشتریان به بوئینگ.
- سرمایهگذاری گسترده ایرباس در بازار چین و همکاری نزدیکتر با شرکتهای هواپیمایی این کشور.
- مصرف سوخت پایینتر و فناوریهای جدید برخی محصولات ایرباس.
- تمایل چین به کاهش وابستگی به تأمینکنندگان آمریکایی.
تأثیر قرارداد بر روابط آمریکا و چین
این قرارداد را میتوان فراتر از یک معامله تجاری ارزیابی کرد. کاهش سهم بوئینگ در بازار چین نشان میدهد که رقابت اقتصادی میان واشنگتن و پکن وارد حوزه صنایع راهبردی نیز شده است.
هرچه سهم شرکتهای اروپایی مانند ایرباس در بازار چین افزایش یابد، نفوذ اقتصادی شرکتهای آمریکایی کاهش پیدا میکند؛ موضوعی که میتواند بر روابط تجاری دو کشور نیز اثرگذار باشد. در مقابل، اروپا از این شرایط برای افزایش حضور خود در بازار چین بهره میبرد.
تحلیلگران صنعت هوانوردی معتقدند سفارشهای اخیر چین تنها بر اساس قیمت یا ویژگیهای فنی هواپیماها نیست و عوامل ژئوپلیتیکی نیز در تصمیمگیری شرکتهای چینی نقش پررنگی دارند.
به باور بسیاری از کارشناسان، اگر تنشهای تجاری میان آمریکا و چین ادامه پیدا کند، ایرباس همچنان از این شرایط سود خواهد برد و بوئینگ برای بازپسگیری سهم خود در دومین بازار بزرگ هوانوردی جهان با چالشهای جدی روبهرو خواهد بود.
در عین حال، برخی تحلیلگران تأکید میکنند چین معمولاً برای جلوگیری از وابستگی کامل به یک تولیدکننده، در بلندمدت تلاش میکند میان ایرباس، بوئینگ و هواپیماساز داخلی خود، COMAC، نوعی توازن برقرار کند.
آیا این موضوع به سیاستهای دونالد ترامپ ارتباط دارد؟
در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، تعرفههای تجاری و محدودیتهای گسترده علیه چین باعث تشدید رقابت اقتصادی میان دو کشور شد. بسیاری از تحلیلگران معتقدند این سیاستها به کاهش همکاری شرکتهای چینی با برخی تولیدکنندگان آمریکایی، از جمله بوئینگ، کمک کرد.
با این حال، نمیتوان این قرارداد را صرفاً نتیجه سیاستهای ترامپ دانست. تصمیم شرکتهای هواپیمایی چین تحت تأثیر مجموعهای از عوامل شامل شرایط بازار، قیمت، فناوری، نیاز عملیاتی، روابط سیاسی و راهبرد صنعتی دولت چین اتخاذ میشود.
