پیشبینی نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا؛ خواستههای مشخص و آیندهای نامعلوم
در روزهای اخیر، بار دیگر مذاکرات میان ایران و آمریکا به صدر اخبار بینالملل بازگشته است. بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، ایران در گفتوگوهای اخیر با طرف آمریکایی چند خواسته کلیدی را مطرح کرده است. این خواستهها شامل دسترسی به میلیاردها دلار از داراییهای بلوکهشده در خارج کشور، رفع کامل محدودیتها در صادرات نفت و لغو سریع تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای است.
این روزنامه همچنین مدعی شده که ایران آمادگی خود را برای کاهش سطح غنیسازی اورانیوم اعلام کرده اما در مقابل، هرگونه درخواست برای پایان کامل برنامه هستهای خود را رد کرده است.
از سوی دیگر، یک منبع مطلع به شبکه سیانان گفته است که دور بعدی مذاکرات احتمالاً در یکی از کشورهای اروپایی برگزار خواهد شد. طبق این گزارش، مذاکرات اخیر بین «استیو ویتکاف» فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا و «سید عباس عراقچی» در اقامتگاه بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، موسوم به «بیت الحیل» انجام شده است. در این مذاکرات، دو طرف به صورت غیرمستقیم و در سالنهایی مجزا با سبکهای شرقی و غربی حضور داشتند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز با تایید فضای مثبت مذاکرات، عنوان کرده: «گفتوگوهای ایران و آمریکا در مسقط خوب پیش میرود؛ تا وقتی به نتیجه نرسیم، سایر مسائل اهمیتی ندارند».
با این حال، تحلیلها درباره آینده این مذاکرات چند سناریوی مختلف را ترسیم میکنند. روزنامه «اعتماد» سه مسیر ممکن را بررسی کرده است:
- بازگشت به توافقی شبیه برجام، اگرچه این گزینه با فاصله دیدگاه میان طرفین روبهروست.
- تمرکز بر راستیآزمایی برنامه هستهای ایران و توافق بر سر رژیمهای بازرسی.
- شکست کامل مذاکرات و بازگشت به تنش حداکثری، که اگرچه کمتر محتمل است، اما همچنان در دایره احتمالات قرار دارد.
در همین زمینه، «باربارا اسلوین»، پژوهشگر ارشد مرکز استیمسون در واشنگتن، تحلیل جالبی ارائه کرده و گفته است:
«ترامپ به دنبال یک پیروزی دیپلماتیک است؛ چیزی که تا کنون از آن بیبهره بوده است. برخلاف سیاست اسرائیل که خواستار نابودی کامل برنامه هستهای ایران است، تیم ترامپ از مصالحه سخن میگوید و این نشان میدهد که رویکرد فعلی تفاوت معناداری با الگوی لیبی دارد.»
با این حال، رسانههایی چون روزنامه «کیهان» نسبت به اتکای بیش از حد به مذاکرات هشدار دادهاند و تأکید کردهاند که باید همزمان به طراحی «پلن B» نیز اندیشید. این پلن شامل راهبردهایی برای خنثیسازی تحریمها، تقویت تولید داخلی، افزایش صادرات غیرنفتی، کنترل بازار ارز و بهبود نظام توزیع و نظارت بر قیمتها است. این روزنامه معتقد است که نباید کشور را به امید توافقی معطل نگه داشت که احتمال تحقق آن مشخص نیست.
در نتیجه موفقیت دور اول گفتگوها میان ایران و آمریکا، شاهد کاهش ارزش دلار تا سطح ۸۶ هزار تومان بودیم. همچنین بازار بورس تهران با حال و هوای مثبتی مواجه شده است. با این همه باید منتظر ماند و دید که آیا این روند پایدار باقی میماند یا در ادامه مذاکرات به بن بست خواهد خورد.
