ویژگی‌های اوراق گواهی ارزی، دلار بگیریم یا ریال؟

طبق بخش‌نامه‌ی جدید بانک مرکزی اشخاص حقیقی ایرانی بالاتر از 18 سال سن می‌توانند برای خرید اوراق گواهی ارزی اقدام کنند. دارنده های این اوراق در تاریخ سررسید، میتوانند انتخاب کنند که اوراق خود را بر اساس شرایط اعلام شده به صورت ریالی سررسید کنند یا معادل دلار آن را به صورت اسکناس دریافت کنند.

مهمترین ویژگی های اوراق گواهی ارزی

مهم‌ترین مشخصات و ویژگی‌های این اوراق به شرح ذیل است:

1- حداقل و حداکثر میزان خرید این اوراق به ترتيب معادل ريالي 1000 دلار و 4000 دلار خواهد بود.

2- پرداخت وجه اوراق در زمان انتشار صرفا به «ریال» خواهد بود.

3- مبناي محاسبه براي تعيين مبلغ ریالی در زمان بازخرید، نرخ پایانی روز قبل دلار توافقی(اسکناس) است.

4- قابلیت بازخرید قبل از موعد سر رسید بر اساس نرخ پایانی روز قبل دلار توافقی وجود دارد.

نکاتی که باید به آن توجه کرد:

1- بازخرید اوراق به صورت ریالی انجام می‌پذیرد و دریافت اسکناس دلاری در زمان سر رسید تنها در صورتی امکان‌پذیر است که مبلغ هفت درصد بابت حق‌الوکاله پرداخت گردد.

2- نکته‌ی مهم‌تر این است که اوراق مذکور فاقد بازار ثانویه است و امکان خرید و فروش آن در بازار و تعیین قیمت توسط بازار نیز وجود ندارد.

در صورت جهش قیمت دلار بازار آزاد چه اتفاقی رخ خواهد داد؟

سوال مهم دیگر این است که آیا دریافت معادل ریالی اوراق، سود بیشتری به همراه دارد و یا دریافت اسکناس دلاری آن؟ در پاسخ به این سوال، در موعد سر رسید باید به قیمت دلار بازار آزاد و دلار توافقی توجه نمائید.

اگر فاصله‌ی دلار بازار آزاد و دلار توافقی تنها هفت درصد و یا کمتر باشد، بهترین گزینه‌ی انتخابی عدم دریافت اسکناس دلاری است و دریافت معادل ریالی اوراق به صرفه‌ است. هرچه فاصله‌ی قیمت بازار و دلار توافقی بیشتر باشد، انگیزه افراد نیز برای دریافت اسکناس دلاری افزایش می‌یابد.

نمودار زیر به طور خلاصه‌ میزان سود و زیان احتمالی خریداران اوراق ارزی در صورت دریافت اسکناس دلاری را در حالت‌های مختلف به تصویر می‌کشد.

مطابق نمودار فوق، اگر در روز سر رسید اوراق، قیمت دلار بازار آزاد و دلار توافقی برابر باشند(هرچند احتمال این اتفاق بسیار پایین است) آنگاه دریافت اسکناس دلاری با انگیزه‌ی فروش آن در بازار آزاد، سودی نداشته و معادل هفت درصد زیان به همراه خواهد داشت(شروع خط چین در محدوده زیان)

اگر دلار بازار آزاد تنها معادل هفت درصد بالاتر از دلار توافقی باشد، آنگاه سود و زیان دارندگان اوراق ارزی به صفر خواهد رسید و دریافت معادل ریالی اوراق یا اسکناس دلاری تفاوتی نخواهد داشت.(محل برخورد خط چین با محور افقی)

اگر فاصله‌ی دلار بازار آزاد بیشتر از دلار توافقی باشد، آنگاه دریافت اسکناس دلاری در ازای پرداخت حق‌الوکاله به صرفه خواهد بود و هرچه فاصله‌ی قیمت این‌دو افزایش یابد، سود دارندگان اوراق ارزی نیز بیشتر خواهد بود.