هشدار: اوج‌گیری کلاهبرداری در پروژه‌های ارز دیجیتال

کلاهبرداری در ارزهای دیجیتال شامل فعالیت‌های غیرقانونی یا نادرست است که با سوءاستفاده از ناآگاهی یا اعتماد افراد در بازار ارزهای دیجیتال انجام می‌شود. این نوع کلاهبرداری‌ها به دلیل ماهیت غیرمتمرکز، ناشناس بودن تراکنش‌ها، و پیچیدگی فناوری بلاکچین رایج‌تر شده‌اند.

با شروع موج افزایشی در ارزهای دیجیتال، یکبار دیگر شاهد اوج‌گیری کلاهبرداری در این فضا هستیم. در این مقاله قصد داریم انواع و اقسام روش‌هایی که ممکن است در ارزهای دیجیتال کلاهبرداری انجام شود، به شما ارائه کنیم.

انواع کلاهبرداری در ارزهای دیجیتال کدام است؟

این کلاهبرداری‌ها ممکن است از چند طریق باشد. برخی از آنها مانند پروژه‌های کلیکی تنها زمان شما را تلف می‌کنند و هیچ آورده‌ای ندارند در عوض با عضو شدن شما در کانال‌های تلگرامی یا مشاهده تبلیغات کلیکی توسط شما، کسب درآمد می‌کنند.

با این حال، برخی دیگر از این پروژه‌ها منجر به از دست رفتن پول شما می‌شوند. به عنوان مثال در یکی از پروژه‌های کلاهبرداری، یک کانال تلگرامی اقدام به فروش میم کوینی کرد که ادعا می‌کرد به زودی افزایش چشم‌گیری پیدا خواهد کرد.

قرارداد هوشمند این کوین‌ها به گونه‌ای نوشته می‌شود که دارایی شما در حساب فرد بلوکه می‌شود و هیچ توکنی به شما تعلق نمی‌گیرد. در ادامه به برخی از این روش‌های کلاهبرداری می‌پردازیم:

طرح‌های پانزی و هرمی

• طرح پانزی: در این طرح، کلاهبرداران وعده بازدهی بسیار بالا می‌دهند و سرمایه اولیه افراد جدید را به عنوان سود به سرمایه‌گذاران قبلی پرداخت می‌کنند. این چرخه تا زمانی که جذب سرمایه جدید متوقف نشود ادامه دارد.
• طرح هرمی: در این طرح افراد جدید برای ورود باید مبلغی بپردازند و با معرفی افراد جدیدتر سود کسب کنند. در نهایت، افرادی که در پایین هرم قرار دارند، سرمایه خود را از دست می‌دهند.

توکن‌های جعلی (Scam Tokens)

کلاهبرداران ارزهای دیجیتال جعلی یا بی‌ارزش ایجاد می‌کنند و آن‌ها را با تبلیغات گسترده به مردم می‌فروشند. این توکن‌ها معمولاً ارزش واقعی ندارند و پس از جمع‌آوری پول، پروژه متوقف می‌شود.

فروش میم‌کوین‌ها در صرافی‌های غیرمتمرکز

روش دیگر برای کلاهبرداری، فروش میم‌کوین‌ها به نام توکن های معروف در صرافی‌های غیرمتمرکز است. این نوع صرافی‌ها قوانین نظارتی بسیار کمی دارند. بنابراین برخی از افراد سودجو میم کوین‌هایی تقلبی در آنها عرضه می‌کنند و افرادی که اطلاعات کمی در زمینه ارزهای دیجیتال دارند، با خرید آنها ضرر هنگفتی می‌کنند.

کلاهبرداری ICO (عرضه اولیه کوین)

کلاهبرداران پروژه‌های جدید ارز دیجیتال با وعده سود بالا معرفی می‌کنند. پس از جمع‌آوری پول از سرمایه‌گذاران، پروژه را رها کرده و ناپدید می‌شوند.

فیشینگ

یکی دیگر از روش‌ها فیشینگ است. در این روش، کلاهبردارها از شما می‌خواهند که حساب ارز دیجیتال خود را به یک اپلیکیشن یا یک وبسایت جعلی متصل کنید. پس از آن، از شما دسترسی‌هایی به حساب‌تان را می‌خواهند و در نهایت تمام دارایی دیجیتال شما را برداشت خواهند کرد.

باج‌گیری عاطفی

روش بسیار محبوب دیگر برای کلاهبرداری، استفاده از اکانت‌های تقلبی در شبکه های اجتماعی است. در این روش، فرد کلاهبردار با ایجاد یک اکانت تقلبی در شبکه‌های مجازی به شما پیام می‌دهد و از شما می‌خواهد تا برای دریافت یک بازده بسیار مطلوب، دارایی خود را در یک وبسایت قرار دهید. در این روش حتی ممکن است چند روز یا حتی چند هفته به شما بازده اسمی پرداخت شود، اما در نهایت تمام دارایی شما دزدیده شده و از دست می‌رود.

کلاهبرداری با بات‌های ترید

تبلیغات ربات‌هایی که وعده می‌دهند معاملات ارز دیجیتال را به صورت خودکار انجام داده و سودهای تضمینی ارائه کنند. این بات‌ها معمولاً جعلی هستند و فقط سرمایه کاربران را می‌گیرند. چنین تبلیغاتی در بخش تبلیغات کانال‌های تلگرامی به وفور دیده می‌شود و متاسفانه بسیاری از هم‌وطنان ما درگیر این شیوه کلاهبرداری می‌شوند.

صرافی‌های جعلی

سایت‌هایی که شبیه به صرافی‌های معتبر طراحی شده‌اند، کاربران را ترغیب به انتقال دارایی‌هایشان به کیف پول‌های کلاهبرداران می‌کنند.

کلاهبرداری در استخراج ابری (Cloud Mining Fraud)

سایت‌هایی که مدعی ارائه خدمات استخراج ابری ارز دیجیتال هستند اما در واقع وجود خارجی ندارند و پس از جمع‌آوری سرمایه کاربران، ناپدید می‌شوند.

کلاهبرداری و سوءاستفاده از NFT‌ها

NFTهای جعلی یا بی‌ارزش به عنوان دارایی‌های ارزشمند معرفی و به فروش می‌رسند. گاهی هم پروژه‌های NFT پس از فروش اولیه، پشتیبانی خود را قطع می‌کنند. فراموش نکنید که NFTها ارزش خود را از جامعه‌ای که در آن عرضه می‌شوند، می‌گیرند. بنابراین هر NFT که حتی شبیه به NFTهای ارزشمند است، ارزش خرید کردن ندارد.

از کجا بفهمیم یک فرد کلاهبردار است؟

یکی از نشانه‌ها برای مشخص شدن کلاهبرداری این است که بازده ارائه شده آنقدر خوب است که نمی‌تواند واقعی باشد. اگر کسی به شما بازده بسیار بالایی پیشنهاد کرد که معقول نبود (روزانه ۱۰ درصد یا سالانه ۵۰۰ درصد) تقریبا مطمئن باشید که کلاهبردار است.

یکی دیگر از نشانه‌ها این است که کلاهبردار سعی در قانع کردن شما دارد. اگر سرمایه‌گذاری پیشنهادی وی آنقدر خوب و مطمئن است، دیگر نیازی به تلاش برای قانع کردن شما وجود ندارد.

همینطور هرگز به تبلیغات عجیب و غریب در شبکه‌های مجازی اعتنا نکنید. متاسفانه در تلگرام و اینستاگرام چنین تبلیغاتی بسیار زیاد شده است که قول بازده‌های چند صد درصدی را می‌دهند. قاعدتا اگر کسی توانایی دستیابی به چنین بازده‌هایی داشت، آن را تبلیغ نمی‌کرد.

البته این بدان معنا نیست که نمی‌توان به چنین بازده‌هایی دست پیدا کرد. در بازار ارزهای دیجیتال سودهای چند هزار درصدی نیز به دست آمده است. اما از آن طرف زیان‌های بسیار زیادی نیز وجود دارد که می‌تواند تمام آن سودها را از بین ببرد.

هرگز ارز دیجیتال افراد ناشناس را برای آنها نقد نکنید

مراقب افرادی که از شما می‌خواهند تا ارزهای دیجیتال آنها را نقد کنید، باشد. ممکن است برخی از افراد یا حتی دوستان شما، به شما پیام بدهند که ارزهای دیجیتال آنها را با استفاده از حساب احراز هویت شده خودتان، نقد کند.

برخی از این ارزهای دیجیتال، فلگ شده هستند، به این معنی که ارز دیجیتال توسط نهادهای نظارتی به خاطر مشکلات مالی نظیر پولشویی، دزدی و… تحت نظر است و به محض اینکه این پول توسط شما نقد شود، شما نیز در این جرم شریک خواهید بود.

چگونه درگیر کلاهبرداری در ارزهای دیجیتال نشویم؟

در وهله اول قبل از هرگونه سرمایه‌گذاری به طور کامل تحقیق کنید. سرمایه‌گذاری در ارزهای دیجیتال به خاطر ماهیت غیرمتمرکز آنها نیاز به دانش بسیار زیادی دارد.

همچنین هنگام معامله با ارزهای دیجیتال بسیار دقت کنید. به خاطر داشته باشید که اگر ارز دیجیتالی را به حساب دیگری ارسال کردید، تحت هیچ عنوانی امکان بازگرداندن آن وجود ندارد. بنابراین با دقت این کار را انجام دهید.

فرصت‌های سرمایه‌گذاری خوب معمولا کلاهبرداری هستند

اگر یک فرصت سرمایه‌گذاری ایده‌آل به شما پیشنهاد شد اول از همه به آن شک کنید. دنیای ارزهای دیجیتال محلی است که فلسفه آن با بدبینی علیه افراد پایه‌گذاری شده است بنابراین هرگونه ساده‌لوحی در این فضا می‌تواند زیان هنگفتی به شما وارد کند.

پروژه را به دقت بشناسید

قبل از سرمایه‌گذاری در ارزهای دیجیتال به طور کامل بر روی تیم پشت پروژه و قابلیت‌های پروژه تحقیق کنید. هرگز بر اساس توصیه دوستان و آشنایان یا حتی افراد مشهور و مطرح اقدام به خرید یا فروش دارایی نکنید و اگر چنین کردید هرگز کس دیگری را شماتت نکنید.

امنیت کیف پول خود را تضمین کنید

امنیت کیف پولتان را در بالاترین سطح حفظ کنید. کلمات کلیدی کیف پول خود را هرگز به صورت آنلاین ذخیره نکنید و هرگز کیف پول خود را به وبسایت‌ها یا اپلیکیشن‌های نامعتبر متصل نکنید و هرگز اجازه دسترسی کامل به کیف پول خود را ندهید.

قرارداد هوشمند را به دقت مطالعه کنید

در مورد شرایط خرید و تملک دارایی‌های دیجیتال به طور واضح مطمئن شوید. در شبکه ارزهای دیجیتال به راحتی می‌توان یک قرارداد هوشمند نوشته شود که شما به ظاهر مالک یک دارایی هستید و ارزش آن نیز در کیف پول شما ظاهر می‌شود اما شما هرگز اجازه برداشت آن ارز را نخواهید داشت.

فریب شبکه‌های اجتماعی را نخورید

یکی از روش‌های شناخت پروژه‌های ارزهای دیجیتال این است که وبسایت، کانال تلگرام یا کانال اینستاگرام هیچ راه ارتباطی و هیچ مسیری برای نظر دادن افراد ندارد.

به عنوان مثال در بسیاری از کانال‌های تلگرامی که درگیر کلاهبرداری دیجیتال هستند، نه تنها راه ارتباطی با افراد پشت اداره این کانال‌ها وجود ندارد، هیچ راهی نیز وجود ندارد که افرادی که درگیر کلاهبرداری شده‌اند، به بقیه افراد هشدار بدهند.

بنابراین اگر کانال تلگرامی یا پیج اینستاگرامی یا حتی صفحه اینترنتی هیچ راه ارتباطی برای هشداردهی افراد به یکدیگر نداشت هرگز به آن اعتماد نکنید.

به پلیس فتا مراجعه کنید

در نهایت اگر درگیر یک پروژه کلاهبرداری شدید حتما به پلیس فتا شکایت کنید. بسیاری از این افراد ادعا می‌کنند که پلیس فتا توانایی تعقیب کلاهبرداران در حوزه ارزهای دیجیتال را ندارد، در حالی که چنین جرایمی نیز توسط پلیس فتا تعقیب می‌شود و مردم می‌توانند به دفاتر پلیس فتا مراجعه کرده و مشکل خود را ابراز کنند.

با این حال، قطعا تعقیب جرایم در این فضا دشوار است و اگر افراد در خارج از کشور باشند ممکن است ماه‌ها و حتی سال‌ها طول بکشد تا مجرم به چنگ قانون بیفتد. بنابراین بهترین کار این است که از سرمایه خود محافظت کرده و فریب پیشنهادات اغواگرانه را نخورید.