نفت در دولت ترامپ: معادلهای پیچیده برای جهان
این که نفت در دولت ترامپ به چه قیمتی میرسد، میتوان در یک جمله خلاصه کرد: «نفت در دولت ترامپ افزایش خواهد یافت اما افزایش نخواهد یافت.»
جملهای که در نگاه اول بیشتر شبیه جملات قصار میرسد اما در آن حقایقی پنهان است. ترامپ خواهان افزایش قیمت نفت است چرا که تنها با بالا ماندن قیمت نفت، تولید کنندگان نفت شیل توان ادامه حیات و ادامه تولید را دارند.
حرکت ترامپ بر لبه تیغ
ادامه تولید نفت شیل به دو جهت مهم است. اول اینکه یکی از ایدههای ترامپ، افزایش بیش از پیش تولیدات نفت و گاز آمریکا است و برای این کار از بسیاری از تعهدات دولت آمریکا خصوصا تعهد به کاهش تولید آلایندگان زیست محیطی خارج شده است.
اما دلیل دوم این است که بسیاری از طبقه رای دهنده به ترامپ و همینطور حمایت کنندگان کمپین تبلیغاتی وی، تولید کنندگان سوختهای فسیلی بودند که در دولت بایدن فشار فزایندهای را تجربه کردند.
بنابراین ترامپ خواهان آن خواهد بود که قیمت نفت بالا بماند اما از طرفی، اگر فرض بگیریم که ایده ترامپ برای افزایش تولیدات نفت در ایالات متحده عملی میشود، این مساله میتواند قیمت نفت را با کاهش جدی مواجه کند.
فراموش نکنیم همین امروز هم اوپک پلاس بخش مهمی از ظرفیت تولید خود را بلااستفاده باقی گذاشته است، اگر تولیدات نفت ایالات متحده به یکباره منجر به کاهش شدید قیمت نفت شود، اوپک پلاس کاهش بیشتر تولیدات را بدون اثر تلقی خواهد کرد و ممکن است این ظرفیت مازاد را وارد بازار کند.
بنابراین دولت ترامپ بر لبه تیغ حرکت خواهد کرد. از یک طرف نباید اجازه دهد قیمت نفت کاهش شدیدی پیدا کند و از طرف دیگر باید این انگیزه را در تولید کنندگان آمریکایی ایجاد کند تا تولیدات خود را افزایش دهند.
تحریم بیشتر، تنها راه برای تولید بیشتر نفت آمریکا
بازار نفت تقاضای مشخصی دارد و بسیار سخت است که تصور کنیم در کوتاه مدت تقاضا بیشتر خواهد شد. بنابراین برای آنکه جا برای تولید بیشتر نفت آمریکا باز شود، برخی از تولید کنندگان قدیمی نفت باید از بازار خارج شوند.
این مساله میتواند با فشار بیشتر بر روی ایران، روسیه و ونزوئلا انجام شود. با این همه، ایالات متحده طی زمان فشارهای زیادی بر روی این کشورها وارد کرده است و تا جایی که ممکن بوده، از صادرات نفت توسط این سه کشور جلوگیری کرده است.
در نتیجه ممکن است آمریکا به سراغ کشورهای دیگر برای تحریم برود. عراق، نیجریه، کانادا و حتی عربستان سعودی میتوانند گزینههای بعدی برای فشار بر روی صادرات آنها باشند.
آیا آمریکا توان افزایش تولید را دارد؟
یکی از مهمترین چالشها پیش روی ترامپ برای افزایش تولیدات نفت، محدودیت تکنولوژی و منابع است. حتی اگر محدودیت اقتصادی که ناشی از قیمت نفت است، حل شده فرض کنیم، باز هم بسترهای نفتی در ایالات متحده محدودیتهایی را بر سر راه تولیدات این کشور قرار میدهند.
در واقع برخی تحلیلگران معتقدند که تولیدات نفت ایالات متحده (حتی در بسترهای شیل) به سقف بازدهی خود رسیدهاند و تمام تولیدات روی سطحی برداشت شدهاند و تنها تولیدات زیرسطحی باقی ماندهاند که نیازمند هزینه بالاتر برای برداشت و تکنولوژی پیچیدهتر هستند. در این صورت تنها زمانی که قیمت نفت به سطوح بالاتری نرسد، تولیدکنندگان نفت آمریکا انگیزهای برای افزایش تولیدات ندارند مگر اینکه دولت ترامپ سوبسیدهای خاصی برای تولید کنندگان نفت در نظر بگیرد.
اوپک پلاس نابود خواهد شد؟
یکی از مهمترین مشکلات بر سر راه ترامپ اوپک پلاس است و از طرفی، اوپک پلاس نیز به سد محکمی برخورد کرده است. ترامپ نشان داده است که با هر نوع اتحادیه تجاری بین کشورها مشکل دارد و ممکن است برای فروپاشی اوپک پلاس نیز تلاش کند. این تلاش احتمالا با ایجاد تعرفههای سنگین علیه اعضای اوپک پلاس برای فروپاشی این کارتل خواهد بود.
اما در این میان نکتهای نهفته است. فروپاشی اوپک پلاس به تنهایی برای آمریکا نه تنها مفید نیست، بلکه مضر خواهد بود. چرا که در صورت فروپاشی این کارتل، ظرفیت مازاد نفت آنها روانه بازار خواهد شد و قیمت نفت به سرعت کاهش پیدا میکند. این مساله میتواند به ضرر تولید کنندگان نفت آمریکا تمام شود و قطعا به سود چین خواهد بود. زیرا همانطور که گفته شد، چین بزرگترین وارد کننده نفت جهان است.
بنابراین اینکه ترامپ چگونه با اوپک پلاس معامله میکند یکی دیگر از فاکتورهای مهم قیمت نفت در دوران ترامپ است.
در مجموع باید منتظر ماند و دید سیاستهای نفتی ترامپ به کدام سو حرکت خواهد کرد.
