مالیات بر عایدی سرمایه | خودرو، مسکن، طلا و ارز مشمول مالیات
طرح مالیات بر عایدی سرمایه اولین بار در سال ۱۳۹۹ مطرح شد. طبق این مالیات، افراد هنگام فروش داراییهای خود، بر اساس مابهالتفاوت قیمت خرید و فروششان باید مبلغی را بهعنوان مالیات بپردازند. در ادامه، در خصوص این مالیات و جزئیات مربوط به آنها را بررسی میکنیم.
مالیات بر عایدی سرمایه چیست؟
مالیات بر عایدی سرمایه یک مالیات مستقیم است که شباهت زیادی به مالیات ارزش افزوده دارد. همان طور که گفته شد، این مالیات از مابهالتفاوت قیمت خرید و فروش یک دارایی گرفته میشود. با این وجود، فقط به داراییهایی تعلق میگیرد که مولد نیستند و مالکان چیزی به آنها اضافه نکردهاند. البته تعداد از کارشناسان اعلام کردهاند که باید اثر تورم را از مابهالتفاوت مذکور کم کرد؛ زیرا خود تورم هم باعث افزایش قیمت داراییها میشود.
مالیات بر عایدی سرمایه به چه افرادی تعلق میگیرد؟
مالیات بر عایدی سرمایه از املاک (با انواع کاربری و حق واگذاری)، انواع وسیله نقلیه مشمول مقررات مربوط به شمارهگذاری، ارزهای خارجی و ارزهای دیجیتال، طلا، نقره، پلاتین، مسکوکات طلا و نقره و پلاتین و جواهرآلات گرفته میشود. سپردههای بانکی و اوراق و ابازرهای بازار سرمایه (مثل صندوقها، سهام و اوراق مشارکت) تنها داراییهایی هستند که مالیات به آنها تعلق نمیگیرد. در ماده ۱۲ طرح مالیات بر عایدی سرمایه آمده است:
- تمام اشخاص غیرتجاری انتقالدهنده عین یا واگذارکننده حق در خصوص انتقال داراییهای مشخصشده در این طرح، در تمام مناطق کشور (از جمله مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی) مشمول مالیات میشوند.
مالیات بر عایدی سرمایه به چه داراییهایی تعلق میگیرد؟
همان طور که گفته شد، مالیات بر عایدی سرمایه به ۴ دارایی تقسیم میشود:
- املاک (با انواع کاربری و حق واگذاری)
- ２. انواع وسیله نقلیه مشمول مقررات مربوط به شمارهگذاری
- ３. طلا، نقره، پلاتین و مسکوکات طلا و نقره و پلاتین و جواهرآلات
- ４. ارزهای خارجی و ارزهای دیجیتال
البته، اشخاص فقط با فروش یک سکه یا یک خودرو مشمول این مالیات نمیشوند. این قانون برای جلوگیری از فعالیتهای دلالان، سودجویان و سوداگران است و به تقاضای مصرفی خانوارها کاری ندارد.
مالیات بر عایدی سرمایه در مسکن
اگر ملکی بین ۱ تا ۵ سال نگهداری شود، ۶۰ تا ۵ درصد مالیات به سود آن تعلق میگیرد. در جدول زیر، جزئیات دقیق مربوط به این مسئله آورده شده است:
معافیتهای مالیاتی مسکن:
هر شخص حقیقی به تعداد همسر و فرزند بالای ۱۸ سال خود که ملک مسکونی ندارد، میتواند تا سقف ۴ ملک با دوره تملک بیشتر از ۲ سال داشته باشد و از مالیات معاف شود. البته شرط بر این است که از این معافیت مالیاتی در ۵ سال گذشته استفاده نشده باشد.
اراضی با کاربری کشاورزی (به جز باغ ویلاها) از مالیات بر عایدی سرمایه معاف هستند؛ به این شرط که دوره تملک آنها اولین معامله املاک بعد از دریافت پروانه ساختمانی تا قبل از دریافت گواهی اتمام عملیات ساختمانی معاف از مالیات است؛ به شرط اینکه بیشتر از چهار سال از تاریخ اخذ «اولین پروانه ساختمانی» نگذشته باشد. اولین انتقال املاک بعد از دریافت گواهی اتمام عملیات ساختمانی هم از این مالیات معاف است.
مالیات بر عایدی سرمایه در خودرو
اگر خودرویی بین ۱ تا ۳ سال نگهداری شود، ۳۰ تا ۱۰ درصد مالیات به سود آن تعلق میگیرد. در جدول زیر، اطلاعات دقیق مربوط به این مسئله آورده شده است:
معافیتهای مالیاتی خودرو:
به تعداد اعضای خانوار در یک خانواده تا سقف ۴ خودرو معاف از این مالیات هستند. علاوه بر این، خودروهای دارای پلاک شخصی و متعلق به اشخاص بالای ۱۸ سال که دوره تملک آنها بیشتر از ۲ سال است و تنها وسیله نقلیه دارای پلاک شخصی متعلق به فرد محسوب میشود، معاف از مالیات هستند.
مالیات بر عایدی طلا، ارز و ارز دیجیتال
اگر طلا و ارز بین ۱ تا ۲ سال نگهداری شود، ۳۰ تا ۱۰ درصد مالیات به سود آن تعلق میگیرد. در جدول زیر، اطلاعات دقیق مربوط به این مسئله آورده شده است:
معافیتهای مالیاتی طلا و ارز:
هر شخص حقیقی بالای ۱۸ سال معادل ۲۰۰ گرم طلای ۱۸ عیار، از مالیات معاف است. با این حال، شرط بر این است که او از این معافیت در ۵ سال گذشته استفاده نکرده باشد. علاوه بر این، نگهداری ۲ هزار یورو (حدود ۲۴۰۰ دلار) ارز هم از مالیات معاف میشود.
مالیات بر عایدی سرمایه از چه زمانی اجرا میشود؟
اجرای این طرح به پیشنیازهای خاصی بستگی دارد که سازمان امور مالیاتی و مجلس باید آنها را فراهم کنند. در حال حاضر، به نظر نمیرسد سازوکارهای موردنیاز این طرح وجود داشته باشد؛ چراکه خرید و فروش تمام مردم باید ثبت شود. علاوه بر این، هنوز مشخص نیست که مالیات بر عایدی سرمایه ارزهای دیجیتال چگونه محاسبه میشود و یا هنگام حاسبه اثر تورم لحاظ میشود یا نه. با توجه به اینکه فعلاً فقط کلیات قانون مالیات بر عایدی سرمایه به تصویب رسیده، خیلی زود است بخواهیم راجع به آن نظر بدهیم.
