ماجرای کامل دعوای ماسک و ترامپ
اختلاف میان ایلان ماسک و دونالد ترامپ که در ابتدا متحدان سیاسی و اقتصادی بودند، به یک مناقشه علنی و شدید تبدیل شده است. این درگیری که از اوایل ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شد، تأثیرات گستردهای بر سیاست، اقتصاد و روابط شخصی آنها داشته است.
رابطه ماسک و ترامپ یک رابطه پرفراز و نشیب بوده است.
ماسک که بعدها به یکی از وفادارترین حامیان مالی کارزار انتخاباتی ترامپ بدل شد، ابتدا منتقد صریح او بود.
او در ژوئیه سال ۲۰۲۲ در توییتی نوشت:
«من از او بدم نمیآید، اما وقت آن است که ترامپ کلاهش را آویزان کند و در غروب آفتاب محو شود.»
«در پایان دوره، ترامپ ۸۲ ساله خواهد بود، که برای مدیرعامل هر چیزی – چه برسد به رئیسجمهور آمریکا – بیش از حد پیر است.»
این توییت در پاسخ به اظهارات ترامپ در یک گردهمایی انتخاباتی در آلاسکا بود که ماسک را به خاطر خرید توییتر (اکنون X) و ادعای عدم رأی دادن به جمهوریخواهان، «یک دغلباز دیگر» خوانده بود.
در ادامه، ماسک حمایت خود را از ران دیسانتیس اعلام کرد.
بعدها در آگوست سال ۲۰۲۳ و در بحبوحهی سه پروندهی قضایی علیه ترامپ، ماسک نوشت:
«من در انتخابات گذشته به او رأی ندادم، اما این حملههای قضایی تند به یک رئیسجمهور سابق، درست نیست.»
این نقطه آغاز چرخش حمایتی ماسک به سمت ترامپ بود.
در اوایل سال ۲۰۲۴، کارزار ترامپ دچار بحران مالی شد، چرا که بیش از ۵۰ میلیون دلار صرف دفاع حقوقی او شده بود.
ترامپ در دیداری با ماسک و چندین سرمایهدار دیگر، ظاهراً به دنبال تأمین مالی بود.
ماسک در مصاحبهای گفت:
«او از من پول نخواست و من هم پولی به او ندادم… ولی در هر حال از بایدن فاصله گرفتهام.»
ترامپ گفت به ماسک «کمک کرده» ولی جزئیات نداد.
ماسک در ۲۲ مه کمیته موسوم به America PAC را برای حمایت از ترامپ تأسیس کرد. گفته شد که ترامپ و ماسک درباره اعطای یک سمت مشورتی به ماسک در دولت آینده مذاکره کردند. گفته میشود ماسک و بنیانهای تحت کنترل او در نهایت چیزی حدود ۲۵۰ میلیون دلار برای پیروزی ترامپ هزینه کردند.
رابطه بین ماسک و ترامپ پس از پیروزی ترامپ در انتخابات مساعد بود تا این که فاصله میان ماسک و اعضای دولت ترامپ (خصوصا جمهوریخواهان سنتی) افزایش پیدا کرد.
در واقع دولت ترامپ به تدریج شاهد یک شکاف بود. از یک طرف سیاستمدار-کارآفرینان مدرن با سردمداری ماسک و سیاستمداران سنتی به سردمداری افرادی مانند روبیو.
یکی از نقاط مهمی که سیاستمداران سنتی از عملکرد ماسک ناراضی بودند، اخراج گسترده کارکنان دولت بود. جایی که قاعدتا محل قدرت سیاستمداران است.
سیاستمداران سنتی با استخدام افراد خود در نقاط حساس، نقوذ خود را در کشور تعمیق میدهند اما ماسک با اخراج آنها باعث کاهش اقتدار حزب جمهوریخواه شده بود.
این درگیری در نهایت به کنارهگیری ماسک از نهاد DOGE در ۲۸ مه سال جاری شد. دولت نیز این کنارهگیری را پذیرفت و ترامپ در مراسمی به او کلیدی طلایی رنگ اهدا کرد و گفت:
«خدمت ایلان به آمریکا در تاریخ مدرن بینظیر است.»
اما چند روز پیشتر، ماسک در برنامهای تلویزیونی بهشدت از طرح عظیم هزینهای حزب جمهوریخواه انتقاد کرده بود. ترامپ نیز در پاسخ، نامزدی جرد آیزاکمن (از نزدیکان ماسک) برای ریاست ناسا را پس گرفت.
چند روز پس از خروج رسمی ماسک از دولت، او نوشت:
«ببخشید، اما دیگر نمیتوانم ساکت بمانم. این لایحهی عظیم، چندشآور و پر از رانت، یک افتضاح تمامعیار است. شرم بر کسانی که به آن رأی دادند.»
ترامپ در پاسخ گفت ماسک میداند محتوای لایحه چیست و بهدلیل حذف یارانههای خودروهای برقی ناراحت شده است.
درگیریها شخصیتر شد:
- ماسک ترامپ را به ناسپاسی متهم کرد و گفت بدون او جمهوریخواهان ۲۰۲۴ را میباختند.
- ترامپ گفت ماسک پس از ترک دولت «دیوانه شده» و تهدید کرد که روابط با شرکتهای او را قطع خواهد کرد.
- ماسک نیز پاسخ داد که ترامپ در «پرونده اپستین» نام برده شده، تعرفههایش اقتصاد را به رکود خواهد برد و پستی را بازنشر کرد که خواستار استیضاح ترامپ و جایگزینی با معاونش جیدی ونس بود.
- همچنین استیو بنن خواستار تحقیق در مورد تابعیت، اعتیاد و دسترسی ماسک به دادههای دولتی شد.
- ترامپ خودروی تسلایی را که ماسک به او اهدا کرده بود پس فرستاد و گفت که ماسک قصد داشت با نفوذ در دولت او، برای بهبود عملکرد شرکتهایش استفاده کند.
- سخنگوی کاخ سفید نیز ادعا کرد که ماسک با دیدگاه یک تاجر به لایحه های دولتی (خصوصا لایحه مالیات ترامپ) نگاه میکند.
در نهایت، ترامپ گفت:
«راستش را بخواهید، آنقدر مشغول چین، روسیه، ایران و مسائل دیگرم که اصلاً به ایلان فکر نمیکنم. فقط برایش آرزوی موفقیت دارم.»
در همین حال ماسک در توییتی نظرسنجی به راه انداخت و پرسید که آیا فکر نمیکنند که ایالات متحده به حزب سومی نیاز دارد؟
این ادعا، ادعایی است که بسیاری آن را مطرح میکنند اما دو حزب جمهوریخواه و دموکرات آنقدر در عمق سیاست آمریکا نفوذ کردهاند که هیچ حزب سومی توانایی رقابت با آنها را ندارد. فراموش نکنیم که خود ترامپ نیز سالها به عنوان نمایندهای از حزب سوم وارد کارزار انتخاباتی میشد اما کسی حتی اسم او را نمیشنید.
ماجرای ترامپ و ماسک، ترکیبی از سیاست، منافع اقتصادی، غرور شخصی، و اختلاف در فلسفه حکمرانی است. این رابطه که با حمایت مالی بیسابقه شروع شد، اکنون به یک درگیری تمامعیار تبدیل شده است.
