قرارداد توسعه بندر چابهار بین ایران و هند
چابهار در جنوب شرق ایران واقع شده و برای هند جهت دسترسی به بازارهای آسیای مرکزی، دروازه مناسبی، به شمار میرود. بر اساس گفته تعدادی از مقامات در وزارت بنادر هند به منظور توسعه ترمینال شهید بهشتی بندر چابهار، طرح کلی قرار داد بلندمدت بین ایران هند در ماه میلادی آینده نهایی میشود و به احتمال زیاد این قرارداد در ماه سپتامبر، امضا خواهد شد.
جزئیات قرارداد بلندمدت بین ایران و هند برای توسعه بندر چابهار
به نقل از لایو مینت، قبل از برگزاری اجلاس دریایی جهانی هند که قرار است در ماه اکتبر در دهلی نو، برگزار شود؛ انتظار میرود که ایران و هند قرارداد بلند مدتی را به منظور توسعه بندر چابهار ایران، امضا کنند.
این قرارداد پس از سالها مذاکره بین دهلی و تهران، بسته میشود و طبق این قرارداد، هند مجوز توسعه ترمینال شهید بهشتی را در بندر چابهار، دریافت میکند. شرکت آریا بنادر ایران و پورت گلوبال هند در سال ۲۰۱۶، قراردادی برای توسعه این بندر امضا کرده بودند. بر اساس گفته یکی از مقامات وزارت بنادر هند، طرح کلی این قرارداد بلند مدت در ماه آینده، نهایی میشود و احتمالاً این قرارداد در ماه سپتامبر، امضا خواهد شد.
در حال حاضر، ایران و هند قرارداد یکسالهای را برای تمدید توسعه و راهاندازی این ترمینال در بندر چابهار، امضا میکنند. اما هند از ایران میخواهد که قرارداد بلندمدتتری منعقد شود تا از طرحهای سرمایهگذاری و توسعه این بندر، مطمئن باشد.
علت توقف مذاکرات قرارداد توسعه بندر چابهار بین ایران و هند در سالهای گذشته
مذاکرات درباره این قرارداد بلندمدت قبلاً به دلیل اختلاف نظر بر سر بند داوری این قرارداد متوقف شده بود. ایران موافق نبود که داوری بینالمللی در مورد این قرارداد انجام شود؛ اما گزارشها حاکی از این است که این دو کشور بر سر این مسئله به شرط برگزاری دادگاههای داوری در کشورهای بیطرف مانند سنگاپور و دبی به توافق رسیدهاند.
هند در سال ۲۰۱۶، متعهد شد که ۸۵ میلیون دلار برای توسعه این بندر به علاوه ۱۵۰ میلیون دلار اعتبار، پرداخت کند. اما ایران از تلاشهای هند در گذشته، راضی نیست و سفیر ایران در هند اعلام کرده است که روند توسعه این بندر در هند بسیار آهسته است.
در همان سال ۲۰۱۶، زمانی که نارندرا مودی، رئیس جمهور هند در تهران دیدار داشت، بین هند، ایران و افغانستان، قراردادی برای توسعه چابهار به عنوان یک کوریدور تجاری و حمل و نقلی برای اتصال این سه کشور، امضا شد. اما به دنبال از سرگیری تحریمهای ایران در سال ۲۰۱۹ و با خروج آمریکا از قرارداد برجام به علاوه، سقوط دولت افغانستان در ۲۰۲۱، کار بسیار دشوار و پیچیده شد. اما در سال میلادی گذشته، گروهی از وزارت بنادر هند از ایران دیدار کردند و مذاکرات برای توسعه بندر چابهار، سرعت بیشتری گرفت.
علاوه بر این هند، در پروژه ساخت خط آهن ۷۰۰ کیلومتری چابهار – زاهدان، مشارکت دارد که در همان سال ۲۰۱۶، قرارداد این پروژه بین ایران و هند بسته شد.