صندوقهای سرمایهگذاری کالایی | کارنامه فصل بهار
در بهار ۱۴۰۲، دادوستد صندوقهای کالایی به طور قابل توجهی، افزایش یافت که با بررسی بازارهای مالی و مشتقه بورس کالای ایران، این موضوع به خوبی قابل مشاهده است. بازار مالی بورس کالا در بهار امسال در مقایسه با سال گذشته با افزایش ۲۱۹ درصدی حجم و ۲۲۵ درصدی در ارزش معاملات همراه بوده است. این بازار مالی از سه بازار گواهی سپرده کالایی، صندوقهای کالایی و اوراق سلف موازی استاندارد، تشکیل شده است.
در سهماهه اول امسال (بهار ۱۴۰۲) در بازارهای مالی بورس کالا، ۴ میلیارد و ۷۵۹ میلیون قرارداد به ارزش ۲۹.۵ هزار میلیارد تومان، منعقد شد که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل با افزایش در ارزش همراه بوده است.
معامله ۳۷.۸ میلیون تن محصول در بورس کالا
طی سه ماه اول سال ۱۴۰۲، ۳۷ میلیون و ۸۷۸ هزار و ۹۹۴ تن انواع کالا و محصول به ارزش بیش از ۳۵۰ هزار میلیارد تومان در بازار فیزیکی بورس کالای ایران، دادوستد شد که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل رشد ۴۵ درصدی در حجم و ۶۸ درصدی در ارزش معاملات را نشان میدهد. در سه ماه نخست سال ۱۴۰۱ بیش از ۲۶ میلیون تن کالا به ارزش ۲۰۸ هزار میلیارد تومان معامله شد.
در فصل بهار ۱۴۰۲، تالار محصولات صنعتی و معدنی بورس کالا، میزبان معامله ۳۲ میلیون و ۴۱ هزار و ۲۷۱ تن انواع کالا و محصول و یک هزار و ۸۸۳ دستگاه خودروی تجاری بود که در مجموع، ارزش آن بیش از ۲۳۵ هزار میلیارد تومان است.
همچنین در دو بخش داخلی و صادراتی تالار فرآوردههای نفتی و پتروشیمی، ۵ میلیون و ۵۱۴ هزار و ۸۰ تن انواع کالا و محصول به فروش رسید که ارزش آن بیش از ۱۰۹ هزار و ۳۴۹ میلیارد تومان است.
در تالار کشاورزی هم ۴۰۰ کیلوگرم زعفران به ارزش ۱۲.۸ میلیارد تومان معامله شد. بازار فرعی، میزبان معامله بیش از ۳۲۳ هزار تن انواع کالا و محصول به ارزش بیش از ۵ هزار و ۶۵۵ میلیارد تومان بود.
رقابت بالا برای خرید یک محصول
رقابت بالا برای خرید یک محصول نشان دهنده اختلال در بازار است که به گفته رئیس بورس و اوراق بهادار از مزایای بورس کالای ایران، قابل رصد بودن معاملات برای همگان است و کمبود یک محصول در بازار، خیلی سریع بر تابلوی معاملات نمایان میشود و سیاستگذار میتواند برای جبران کمبود تصمیم سریع و دقیق بگیرد. وی علاوه براین بیان کرد: رقابت بالا برای خرید یک محصول در بورس کالا، بیانگر یک اختلال در بازار است که این اختلال میتواند به دلیل قیمت غیرمنطقی پایه، کمبود عرضه یا موارد دیگر باشد و وقتی مشکل جدی در حوزه رقابت یک محصول اتفاق میافتد باید به دنبال راهکار بگردیم مثلا در مورد پتروشیمی و نساجی و برخی گریدهای PP نیازمند واردات هستیم.
افزایش حجم و ارزش بازار مالی بورس کالا
در این بازار ۱۶۹.۵ هزار گواهی سپرده کالایی به ارزش ۷.۵ هزار میلیارد تومان منعقد شد، ۷.۹ میلیون اوراق سلف موازی استاندارد به ارزش ۲.۴ هزار میلیارد تومان دادوستد شد و ۴ میلیارد و ۵۲۸ میلیون واحد صندوق سرمایهگذاری نیز به ارزش ۱۹.۵ هزار میلیارد تومان، معامله شد.
ارزش معاملات گواهی سپرده کالایی در این مدت، ۳۵ درصد افزایش یافت و حجم قراردادهای صندوق سرمایهگذاری نیز ۲۶۸.۵ درصد بیشتر شد. در مورد تعداد صندوقهای سرمایهگذاری، ۴ میلیارد و ۱۱۶ میلیون واحد به ۱۱ صندوق طلا تعلق داشت که ارزش آن ۱۸.۷ هزار میلیارد تومان بود و ۴۶۵ میلیون واحد مربوط به صندوق زعفران به ارزش ۸۱۷ میلیارد تومان بوده است.
جدول زیر نام صندوقها، حجم و ارزش قرارداد هر صندوق را نشان میدهد:
رشد ارزش معاملات بازار مشتقه
طی سه ماه نخست امسال، ۵۳۸ هزار قرارداد در بازار مشتقه، معامله شد که ارزش آن برابر ۷ هزار و ۲۱۴ میلیارد تومان بود و از لحاظ ارزش معاملات با افزایش ۹۸ درصدی روبهرو بود. به این ترتیب در این بازار، ۵۳۲ هزار قرارداد آتی به ارزش ۷.۲ هزار میلیارد تومان معامله شد که با افزایش ارزش ۱۰۳ درصدی همراه بود.
علاوه بر مواردی که بیان کردیم، در بازار مشتقه بیش از ۶ هزار قرارداد اختیار معامله (آپشن) به ارزش ۴.۶ میلیارد تومان منعقد شد که ۲ هزار و ۱۱۶ قرارداد به ارزش ۲.۱ میلیارد تومان از نوع قرارداد اختیار معامله و ۴ هزار و ۲۳ قرارداد به ارزش ۲.۵ میلیارد تومان از نوع قرارداد اختیار آتی (اختیار معامله مبتنی بر کالا) بود.
