شرایط وارد کردن خودرو از منطقه آزاد در سال ۱۴۰۵
در روز های اخیر، اخبار و گزارشهای مختلفی درباره خودروهای مناطق آزاد منتشر شده است؛ از بحث الحاق فرودگاه امام خمینی به محدوده مناطق آزاد گرفته تا تغییرات احتمالی در قوانین واردات و تردد این خودروها. همچنین برخی تصمیمات جدید، گمانه زنیها درباره تسهیل ورود خودروهای مناطق آزاد به سرزمین اصلی را افزایش داده است. در این مطلب قصد داریم شرایط، ضوابط و نحوه وارد کردن خودرو از مناطق آزاد به سرزمین اصلی و امکان دریافت پلاک ملی را بررسی کنیم.
مبنای قانونی واردات خودرو از مناطق آزاد
گمرک جمهوری اسلامی ایران با صدور بخشنامه ای مورخ 1404/12/12 شرایط و ضوابط جدیدی را برای وارد کردن خودرو از منطقه آزاد و مناطق ویژه اقتصادی به سرزمین اصلی ابلاغ کرده است.
بر اساس این بخشنامه، متقاضیان میتوانند تا پایان اعتبار این مصوبه، یعنی 1406/03/16 نسبت به ثبت آماری و انجام مراحل قانونی اقدام کنند.
شرایط واردات خودرو از مناطق آزاد چیست؟
بر اساس ضوابط اعلام شده توسط پایگاه اطلاع رسانی دولت، خودروهایی که در مناطق آزاد حضور دارند تنها در صورتی امکان دریافت پلاک ملی و تردد در سراسر کشور را خواهند داشت که سال ساخت آنها ۲۰۱۳ به بعد باشد. برای ثبت درخواست، در سامانه جامع تجارت رویه جدیدی تحت عنوان «از محل ماده ۹ مصوبه شماره ۶۶۵۳۸» تعریف شده است. خودروها میتوانند:
- بصورت نو یا کارکرده ثبت شوند.
- مبدا حمل آنها باید «ایران» درج شود.
- تأمین ارز نیز در قالب «بدون انتقال ارز» انجام میگیرد.
- دریافت مجوز از دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد از الزامات این فرآیند است.
و در نهایت با هماهنگیهای لازم میان وزارت صمت، سازمان توسعه تجارت و مناطق آزاد، مالکان این خودروها میتوانند پس از طی مراحل قانونی، برای پلاک ملی اقدام کنند.
خودروهای ممنوعه در واردات از مناطق آزاد
واردات تمامی خودروها قانونی و مجاز نیست و شامل محدودیتهای زیر شده است:
- برندهای غیر مجاز: کلیه خودروهای ساخت آمریکا و برندهای خاص نظیر: پورشه، فراری، لامبورگینی، مازراتی، بوگاتی و هامر.
- ظرفیت فنی موتور: ممنوعیت واردات خودروهای سواری مجهز به پیشرانههای با حجم بیش از ۲۵۰۰ سیسی.
- فرمان استاندارد: ممنوعیت ورود خودروهایی که سیستم فرمان آنها در سمت راست قرار دارد.
مدارک لازم برای دریافت پلاک ملی
پیش از آنکه فرآیند ورود خودرو به مناطق آزاد (از جمله کیش، قشم، ارس، انزلی، اروند یا چابهار) آغاز شود، تکمیل مدارک لازم برای وارد کننده الزامی است.
۱. مدارک هویتی و مجوزهای قانونی
- اشخاص حقیقی: دارا بودن کارت شهروندی معتبر در منطقه آزاد، کد اقتصادی فعال، و مجوزهای اقامتی یا شغلی مرتبط.
- اشخاص حقوقی (شرکتها و نمایشگاهها): برخورداری از کارت بازرگانی معتبر، داشتن مجوز فعالیت در حوزه بازرگانی خودرو (صادره از سازمان منطقه آزاد ذی ربط) و ثبت رسمی در اداره ثبت شرکتهای منطقه.
۲. اسناد فنی و مدارک مالکیت خودرو
- پیش فاکتور تجاری: سند پیش فاکتور خرید که تمامی مشخصات فنیومهندسی خودرو در آن لحاظ شده است.
- گواهی منشا: سند رسمی جهت احراز کشور سازنده یا صادرکننده کالا.
- بارنامه: اسناد مربوط به حمل و نقل (دریایی یا زمینی) که مسئولیت حمل خودرو را بر عهده دارد.
- گواهی مطابقت استاندارد: تاییدیه رسمی مبنی بر رعایت استانداردهای ۸۵گانه یا جایگزینهای قانونی مصوب سال ۱۴۰۵.
مراحل اجرایی فرآیند واردات خودرو از مناطق آزاد
برای جلوگیری از بروز هرگونه وقفه در فرآیند واردات، مراحل زیر را با دقت دنبال کنید:
۱. اخذ کد شیمای پلاک ملی
نخستین اقدام، درخواست و دریافت کد شیمای پلاک ملی از طریق سامانه ثبت آماری مناطق آزاد است.
نکته مهم: دقت کنید که مشخصات مالک خودرو و شخص وارد کننده باید ۱۰۰٪ با یکدیگر همخوانی داشته باشند. هرگونه تفاوت در «نام»، «کد ملی» و «تاریخ تولد» در مدارک مختلف، منجر به توقف فرآیند خواهد شد.
۲. ثبت مشخصات فنی در سامانه
پس از دریافت کد شیما، باید اطلاعات جامع خودرو را در سامانه ثبت نمایید. این اطلاعات شامل موارد زیر است:
- نام و برند خودرو
- سال ساخت
- تاریخ صدور پلاک منطقه آزاد
۳. بارگذاری مستندات الکترونیکی
در این مرحله، اسناد زیر باید به صورت دیجیتال در سامانه آپلود شوند:
- تصویر اسکن شده سند پلاک خودرو
- کارت ملی معتبر
- گواهینامه رانندگی
- مدارک اثبات سکونت در منطقه آزاد
۴. تسویه حساب و ترخیص نهایی
در آخرین مرحله، پس از انجام امور مالی شامل پرداخت حقوق ورودی و مالیاتهای مربوطه و همچنین اخذ تأییدیههای رسمی از سازمان گمرک، خودرو آماده ترخیص نهایی خواهد بود.
عوارض واردات خودرو چقدر است؟
با توجه به آخرین خبر ها پیرامون واردات خودرو از منطقه آزاد قصرشیرین، میزان عوارض پرداختی به ارزش خودرو بستگی دارد و معمولا بین ۱۲ تا ۱۵ درصد قیمت آن محاسبه میشود. به طور طبیعی هرچه ارزش خودرو کمتر باشد، مبلغ عوارض نیز کاهش پیدا میکند و در مقابل، خودروهای گرانتر مشمول عوارض بیشتری خواهند شد.
شرایط جدید ورود خودروهای کارکرده مناطق آزاد به سرزمین اصلی
بر اساس اطلاعیه منتشر شده از سوی سامانه جامع تجارت، امکان ورود کالاهایی که پیش از سال ۱۳۹۷ به مناطق آزاد وارد شدهاند، به سرزمین اصلی از طریق رویه «بدون انتقال ارز» در نظر گرفته شده.
مطابق این دستورالعمل، متقاضیان ثبت سفارش باید برای احراز زمان ورود کالا به منطقه آزاد، مجوز لازم را از دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی دریافت کنند.
از آنجا که در این اطلاعیه محدودیتی برای نوع کالا ذکر نشده است، خودروهای کارکرده موجود در مناطق آزاد نیز میتوانند مشمول این شرایط شده و امکان ورود آنها به سرزمین اصلی فراهم باشد.
آغاز صدور پلاک ملی برای خودروهای مناطق آزاد
بر اساس مصوبه جدید دولت، خودروهای دارای مجوز نامه تردد در مناطق آزاد بودهاند، در صورت تسویه کامل عوارض، بدهیها و حقوق ورودی میتوانند پلاک ملی دریافت کنند.
توجه کنید داشتن معاینه فنی هم از الزامات این فرآیند است.
مالکان حقیقی و حقوقی برای ورود این خودروها به سرزمین اصلی باید تأییدیههای مربوط به استانداردهای ایمنی، آلایندگی و خدمات پس از فروش را از مراجع ذیربط دریافت کنند. همچنین ثبت سفارش یا ثبت آماری خودرو مطابق با ضوابط قانونی خواهد بود.
نحوه محاسبه ارزش خودرو و میزان حقوق ورودی نیز بر اساس قوانین و اصلاحیههای جدید مرتبط با صنعت خودرو تعیین میشود. این موضوع مطابق مقررات مصوب، مبنای اصلی برای تعیین هزینههای قانونی ورود خودرو به سرزمین اصلی است.
محدوده تردد خودرو با پلاک منطقه آزاد
محدوده تردد خودروهای مناطق آزاد، بر اساس تبصره ماده ۱۶ آییننامه راهنمایی و رانندگی شرح زیر میباشد:
- خودروهای پلاک منطقه آزاد اروند تا حدود ۱۲۰ کیلومتر
- خودروهای پلاک مناطق آزاد کیش و قشم تنها در محدوده همان جزیره ها
- خودروهای پلاک منطقه آزاد چابهار تا شعاع ۳۰ کیلومتری
- خودروهای پلاک منطقه آزاد انزلی تا شعاع ۵۰ کیلومتری
- خودروهای پلاک منطقه آزاد ماکو تا شعاع ۳۰ کیلومتری
- خودروهای پلاک منطقه آزاد ارس تا حدود ۱۳۰ کیلومتر
مهم ترین الزامات فنی و زیست محیطی خودروهای وارداتی
- در مرحله ثبت آماری، نیازی به دریافت مجوز از سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان ملی استاندارد وجود ندارد.
- ترخیص و شمارهگذاری خودرو پس از انجام بازرسی فیزیکی و تأیید انطباق آن با الزامات محیط زیستی و استانداردهای ملی امکانپذیر است.
- خودروی وارداتی باید در زمان ورود به کشور بیش از ۳ سال و کمتر از ۵ سال سن داشته باشد.
- خودروهای سواری بنزینی ملزم به برخورداری از استاندارد آلایندگی یورو ۵ یا بالاتر هستند.
شرایط واردات خودرو از مناطق آزاد به سرزمین اصلی
طبق ابلاغیه جدید واردات خودرو در ۱۹ مرداد ۱۴۰۴، واردات خودرو از مناطق آزاد به سرزمین اصلی تنها توسط مالک خودرو امکانپذیر است و فرد باید اسناد مالکیتی به نام خود را ارائه کند. ضمنا متقاضیان پلاک ملی باید در سامانه ثبت آماری «سیفام» ثبت نام کرده و کد ده رقمی شیما دریافت کنند.
کدهای تعرفه گمرکی (HS Code) مشمول بخشنامه
کلیه کالاهای مشمول این بخشنامه بر اساس سیستم هماهنگشده توصیف و کدگذاری کالا (HS Code) به شرح جدول زیر طبقه بندی میشوند:
مناطق آزاد ایران کدامند؟
- منطقه آزاد کیش
- منطقه آزاد قشم
- منطقه آزاد چابهار
- منطقه آزاد ارس
- منطقه آزاد اروند
- منطقه آزاد انزلی
- منطقه آزاد ماکو
سوالات متداول
بله، خودروهای وارداتی قابلیت خرید و فروش و نقل و انتقال دارند. برای این خودروها سند رسمی صادر میشود و انتقال مالکیت نیز به صورت قانونی و رسمی انجام میگیرد.
نرخ عوارض برای خودروهای نو و دست دوم تفاوتی ندارد، اما چون ارزش گمرکی خودروهای کارکرده پایین تر است، مبلغ نهایی عوارض پرداختی نیز معمولا کمتر خواهد بود.
خیر؛ بر اساس مقررات سال ۱۴۰۵، خودروهایی که با استفاده از معافیتهای گمرکی مناطق آزاد وارد کشور شدهاند، بهصورت عادی قابلیت دریافت پلاک ملی را ندارند. تنها در صورتیکه تمامی حقوق و عوارض گمرکی مربوطه پرداخت شده و مجوزهای لازم برای ورود به سرزمین اصلی نیز اخذ شود.
بله، در صورت دریافت مجوز مرخصی برای خروج از محدوده تعیینشده، پلاک خودرو بهصورت موقت با پلاک گذر موقت تعویض میشود.
