زیان انباشته خودروسازان چقدر است؟
صورتهای مالی سه خودروساز بزرگ کشور یعنی ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو نشان میدهد که زیان انباشته آنها در ۹ ماه اول سال ۱۴۰۱ نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافت و به ۸۲ هزار میلیارد تومان رسید. در سال ۱۴۰۱، طرح عرضه خودرو به بورس کالا مطرح شد که ادعا میشد به نفع مصرفکنندگان و خودروسازان است اما با گذشت ۹ ماه از نخستین عرضه خودرو در بازر سرمایه، تغییر چندانی در آمار زیان انباشته خودروسازان، مشاهده نشد. در انتهای ۲۹ اسفند سال ۱۴۰۱ زیان انباشته خودروسازان فقط در بخشهای مادر حدود ۱۳۰ هزار میلیارد تومان شد و میزان بدهی آنها نیز به ۲۴۴ هزار میلیارد تومان رسید.
زیان انباشته ایران خودرو
زیان انباشته ایران خودرو تقریبا برابر ۷۵ هزار میلیارد تومان و بدهی آن نیز حدود ۱۳۱ هزار میلیار تومان است. زیان انباشته ایران خودرو در سال ۱۴۰۱ نسبت به ۱۴۰۰، ۷۴٪ افزایش داشته است.
زیان انباشته سایپا
سایپا حدود ۳۹ هزار میلیارد تومان زیان انباشته و ۹۳ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بدهی دارد. زیان انباشته سایپا در سال ۱۴۰۱ نسبت به سال ۱۴۰۰ حدود ۵۹٪ افزایش داشت.
زیان انباشته پارسخودرو
پارس خودرو ۱۶ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان زیان انباشته و بیش از ۱۳۱ هزار میلیارد تومان بدهی دارد. پارس خودرو در سال ۱۴۰۱ نسبت به ۱۴۰۰، ۹۲٪ رشد زیان انباشته داشته است.
ورشکستگی خودروسازان
طبق ماده ۱۴۱ قانون تجارت ((اگر بر اثر زیانهای وارده، حداقل نصف سرمایه شرکت از بین برود، هیئت مدیره مکلف است بلافاصله در مجمع عمومی فوقالعاده از صاحبان سهام دعوت کند تا موضوع انحلال یا بقاء شرکت به رای گذاشته شود.))
در بازه زمانی ۲۹ اسفند ۱۴۰۱ بر اساس این قانون به دلیل این که زیان انباشته سه خودروساز بزرگ کشور از نصف سرمایه و حتی کل آن بیشتر شده بود، مشمول این ماده شدند و در مسیر ورشکستگی، قرار گرفتند اما برای خروج از آن، سراغ راهکاری به نام تجدید ارزیابی، رفتند و برای استفاده از این روش، املاک، مستغلات، زمینها، سرمایهگذاریهای بلندمدت و ماشینآلات را جزء موارد تجدید ارزیابی قرار دادند؛ به این ترتیب علاوه بر این که از ورشکستگی نجات پیدا کردند، توانتستند سرمایه ثبتی خود را هم در بورس افزایش دهند.
با وجود تمام این فعالیتها، کارشناسان هشدار میدهند که خودروسازان ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو باز هم در معرض ورشکستگی قرار خواهند گرفت چون محصولات خود را با زیان تولید میکنند و روند زیاندهی آنها ادامه دارد و تا چند ماه دیگر باز هم زیان انباشته آنها از نصف سرمایهای که ثبت کردهاند بیشتر میشود.
علت زیان انباشته خودروسازان
زیان انباشته خودروسازان دلایل متعددی دارد که عبارت است از:
- تراز نبودن بهای تمام شده درآمدهای خودروسازی بر درآمدهای عملیاتی
- عملیات زیانده خودروسازان
- هزینههای فزاینده مالی خودروسازان
- بدهی خودروسازان به سیستم بانکی
- بدهی خودروسازان به قطعهسازان
- تولید خودروهای بیکیفیت با تیراژ بالا
- قیمتگذاری دستوری دولت
- عرضه خودرو در بورس کالا
- بی توجهی به تنوع محصول
- فروش خودرو صرفا در بازر داخلی
راهکارهای کاهش زیان انباشته خودروسازان
راهکارهای متفاوتی اعلام شده است که خودروسازان و دولت با رعایت آنها میتوانند از افزایش زیان انباشته، جلوگیری کنند:
- یکی از راهکارهای سوددهی صنعت خودرو، بهروزرسانی محصولات است که خودروسازان باید مدلهای بهروز را تولید کنند تا سهم بیشتری از بازار را بهدست بیاورند همچنین خودروهایی با کیفیت بالاتر تولید کنند.
- فراهم نمودن امکان فروش در بازارهای خارجی یکی دیگر از راهکارهای کاهش زیان انباشته خودروسازان است تا خودروسازان با خیال راحت بتوانند برای هر سال یک خودروی بهروز رسانی شده تولید کنند.
- توجه به کمبود خودروهای خاص در داخل کشور و تولید آنها باعث رونق بیشتر صنعت خودروسازی میشود.
- مشخص نمودن چشمانداز و تدوین سیاستهای توسعه صنعت خودروسازی کشور همچنین اصلاح نظام تنظیمگری این صنعت در کنار افزایش بهرهوری در فرآیند تولید از راههای کنترل زیان انباشته خودروسازان است.
- بالابردن شفافیت در هزینه تامین مواد اولیه و مواد مصرفی در تولید خودرو و بهبود شیوههای قیمتگذاری هم راهی برای کاهش زیان انباشته است.
- تولید قطعات مورد نیاز صنعت خودرو در داخل کشور که با این کار، نیاز به واردات کاهش مییابد در نتیجه هزینه کمتری بابت تولید یک خودرو میشود و تا حدی از افزایش زیان انباشته، جلوگیری میشود.
- واگذاری سهام چرخهای و بهبود وضعیت سرمایه گروه و شرکتهای خودروساز از طریق افزایش سرمایه از محل آورده نقدی هم میتواند باعث بهبود صنعت خودروسازی کشور شود.
در حال حاضر از بین راههای فوق، دولت واگذاری سهام را انتخاب کرده است که در مورد آن علی نبوی، رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران بیان کردهاست: ((در فاز اول واگذاری، اقدامات زیادی را انجام دادیم و سهامداری در خودروسازان را ارزیابی کردیم و ارزش گذاری کارشناسی سهام نیز تهیه شد. آگهی نیز منتشر کردیم اما به دلیل فضای اقتصادی حاکم بر صنعت خودروی کشور، خریداران تمایلی به حضور در این صنعت ندارند.))
