توافق نهایی بر سر سبد معیشت؛ در انتظار تعیین دستمزد ۱۴۰۵ کارگران
پرونده تعیین حداقل دستمزد کارگران برای سال ۱۴۰۵ به حساسترین و سرنوشتسازترین ایستگاه خود رسیده است. تازهترین گزارشها از جلسات شورای عالی کار نشان میدهد که پس از چانهزنیهای طولانی، شرکای اجتماعی (نمایندگان دولت، کارفرمایان و کارگران) سرانجام بر سر رقم نهایی «سبد معیشت» به توافق رسیدهاند؛ توافقی که زیربنای اصلی تعیین حقوق سال آینده جامعه کارگری خواهد بود.
تعیین دستمزد ۶ ماهه؛ چرخش استراتژیک در نظام حقوق و دستمزد
یکی از مهمترین و بیسابقهترین تحولات در مذاکرات امسال، تمایل به سمت تعیین دستمزد برای بازههای زمانی کوتاهمدت است. با توجه به نوسانات مداوم اقتصادی و نرخ تورم، توافقات اولیهای صورت گرفته تا دستمزد سال ۱۴۰۵ صرفاً برای شش ماه نخست سال اعتبار داشته باشد.
بر اساس این طرح، در پایان شهریورماه ۱۴۰۵، شورای عالی کار مجدداً تشکیل جلسه خواهد داد تا حقوق نیمه دوم سال را بازنگری کند. این تصمیم در واقع پاسخی به مطالبه دیرینه تشکلهای کارگری مبنی بر «شناور شدن مزد» یا «ترمیم فصلی حقوق» است تا قدرت خرید کارگران متناسب با واقعیتهای روز بازار حفظ شود.
همگرایی کمسابقه کارفرمایان با مطالبات کارگری
در سالهای گذشته، جلسات شورای عالی کار همواره صحنه تقابل جدی میان نمایندگان کارگری و کارفرمایی بود؛ اما امسال شرایط متفاوت به نظر میرسد.
علی خدایی، نماینده کارگران در شورای عالی کار، در ویدیویی تازه اعلام کرده است که نمایندگان کارفرمایان «همراهی نسبی و مثبتی» با پیشنهادات گروه کارگری داشتهاند. دلایل اصلی این همگرایی عبارتند از:
- درک مشترک از شرایط دشوار معیشتی نیروی کار
- احساس خطر نسبت به ریزش و مهاجرت نیروی کار متخصص
- تلاش برای حفظ انگیزه کارگران علیرغم فشارهای سنگین تولید و سایه تنشهای منطقهای بر اقتصاد
گره کور معیشت کارگران و دغدغه بقای تولید
در حال حاضر بیش از ۱۴ میلیون کارگر در سراسر کشور چشمانتظار خروجی نهایی جلسات شورای عالی کار هستند. در ماههای اخیر، قدرت خرید این قشر به دلیل نوسانات ارزی، افزایش سرسامآور اجارهبهای مسکن و گرانی اقلام خوراکی به شدت افت کرده است.
از سوی دیگر، نباید فراموش کرد که کارگاههای تولیدی نیز با بحرانهای متعددی از جمله تامین مواد اولیه و افزایش هزینههای سربار مواجهاند. در این شرایط حساس، ماده ۴۱ قانون کار ایجاب میکند که دستمزدها به نقطهای از تعادل برسند که نه سفره کارگر از حداقلهای زندگی خالی بماند و نه چرخهای تولید کشور متوقف شود.
روزهای سرنوشتساز؛ در انتظار اعلام رقم دقیق حقوق ۱۴۰۵
با نهایی شدن رقم سبد معیشت و توافق نسبی بر سر مدل اجرای ششماهه حقوق، اکنون همهچیز برای «عددگذاری نهایی» آماده است. پیشبینی میشود طی ساعات یا روزهای آینده، پس از اعمال آخرین اصلاحات کارشناسی، ارقام دقیق مربوط به موارد زیر به صورت رسمی ابلاغ شود:
- پایه حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵
- مبلغ حق مسکن
- حق بن خواربار و سایر مزایا
اکنون باید منتظر ماند و دید که آیا اجرای مدل «دستمزد دو مرحلهای» میتواند آرامش روانی را به سفرههای بیش از ۱۴ میلیون خانوار کارگری بازگرداند و شوکهای تورمی احتمالی در میانه سال ۱۴۰۵ را خنثی کند یا خیر.
