ترامپ و پایگاه هوایی بگرام: تلاش آمریکا برای بازپسگیری کنترل استراتژیک در افغانستان
دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده، اخیراً بار دیگر بر اهمیت پایگاه هوایی بگرام در نزدیکی کابل تأکید کرده و اعلام کرده است که آمریکا قصد دارد هرچه سریعتر کنترل این پایگاه را در اختیار بگیرد. ترامپ در اظهارات خود گفته است: «من بگرام را دوباره میخواهم و آن را هرچه زودتر میخواهم. اگر طالبان قبول نکنند، شما میدانید که چه خواهم کرد.»
وی در ادامه اشاره کرده است که موقعیت استراتژیک پایگاه بگرام، بهویژه نزدیکی آن به تأسیسات هستهای چین، یکی از دلایل اصلی تلاش آمریکا برای بازپسگیری این پایگاه است. ترامپ افزود: «این پایگاه تنها یک ساعت با جایی فاصله دارد که چین سلاحهای هستهای خود را تولید میکند.»
تاریخچه پایگاه هوایی بگرام
پایگاه بگرام در دهه ۱۹۵۰ توسط اتحاد جماهیر شوروی ساخته شد و در طول حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان از سال ۲۰۰۱ تا خروج کامل نیروهای آمریکا در سال ۲۰۲۱، بهعنوان مرکز اصلی عملیات نظامی ایالات متحده و ناتو در این کشور عمل کرد. پس از خروج نیروهای آمریکایی، این پایگاه به طالبان تحویل داده شد و کنترل آن در دست این گروه قرار گرفت.
مذاکرات و واکنشها
در حالی که ترامپ خواستار بازپسگیری فوری بگرام است، طالبان تاکنون هرگونه معامله بر سر این پایگاه را رد کردهاند و بر حاکمیت و استقلال افغانستان تأکید کردهاند. زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور صلح افغانستان، نیز بازگشت بگرام به کنترل آمریکا را برای مبارزه با تروریسم ضروری دانسته است.
کارشناسان هشدار میدهند که حتی در صورت موافقت طالبان، حفظ امنیت پایگاه در برابر تهدیدهای گروههای تروریستی مانند القاعده و داعش، چالشی جدی خواهد بود. همچنین حضور آمریکا در بگرام میتواند نقشی مهم در نظارت بر تحرکات نظامی و هستهای چین داشته باشد.
جمعبندی
پایگاه هوایی بگرام نه تنها یک نقطه استراتژیک حیاتی در شمال کابل است، بلکه بهعنوان یک مرکز مهم برای عملیاتهای ضدتروریستی و ابزار فشار ژئوپلیتیک در منطقه مطرح است. تلاش ترامپ برای بازپسگیری این پایگاه نشاندهنده اهمیت ژئوپلیتیکی آن و نقش کلیدی آمریکا در سیاستهای امنیتی و نظامی در جنوب و آسیای مرکزی است.
کنترل این پایگاه میتواند قدرت نظامی ایالات متحده برای حمله به چین، روسیه، ایران، پاکستان و هند را چند برابر کند. با این همه، به خاطر آسیبپذیری این پایگاه در برابر حملات کشورهای متخاصم و تغییر دکترین نظامی ایالات متحده برای افزایش چابکی نیروها، ارتش این کشور بگرام را ترک کرد.
بازگشت آمریکا به بگرام نشان دهنده تغییر دوباره در دکترین نظامی ایالات متحده و قطعا تهدیدی شدید برای کشورهای منطقه است.
