نتیجه تصمیم بانک مرکزی؛ رکود بورس و زیان‌ بانک‌ها

سیستم بانکی در زیان

چند هفته‌ای است که از انتشار اوراق گواهی سپرده خاص با نرخ سود 30 درصدی می‌گذرد. با اینکه این طرح در ابتدا برای کاهش التهابات بازار ارز و طلا ارائه شد، به نظر می‌رسد مشکلات دیگری برای سیستم بانکی ایجاد می‌کند.

بسیاری از تحلیلگران در زمان رونمایی از این طرح مصاحبه کرده و گفتند که ممکن است طرح مذکور به اهداف خود که کاهش پول در دست مردم است نرسد. بانک مرکزی با این کار قصد داشت نسبت پول به شبه پول را کاهش دهد و از نوسانات شدید بازارها جلوگیری کند.

اما حالا ورق بازی به کلی برگشته است. بانک تجارت شفاف‌سازی کرده و به نظر می‌رسد شاهد اشتباه سیاست‌گذاری پولی در بانک مرکزی بودیم. بانک تجارت در شفاف‌سازی خود اعلام کرده که بخش زیادی از اوراق 30 درصدی فروخته شده، تغییر سپرده بوده و افرادی که پیش از این سپرده با سودهای کمتر داشتند، این اوراق را خریداری کردند تا از فرصت سود بدون ریسک 30 درصدی استفاده کنند.

انتشار اوراق سپرده خاص با سود 30 درصدی، دو مشکل بزرگ داشت. اول اینکه سیاست نرخ سود کاملا از هدف اصلی خود که کاهش پول در گردش جامعه یا اصطلاحا پول داغ بود منحرف شد. شواهد آن را هم ‌می توان در افزایش مجدد قیمت دلار و طلا در سطح جامعه مشاهده کرد. دوم اینکه این افزایش هزینه پول برای بانک‌های کشور موجب کاهش سودآوری و در برخی موارد زیان‌ده شدن بانک‌ها می‌شود.

این اقدام سیستم بانکداری کشور را که مدتی است از بند هزینه‌های سرسام آور رها شده بود و به عنوان صنعتی سودده در بازار سرمایه شناخته می‌شد،مجدد به زیان‌سازی و ناترازی می اندازد.

علاوه بر این بانک مرکزی عنوان کرده همچنان 80 همت دیگر اوراق برای فروش دارد که این اقدام می‌تواند اوضاع سیستم بانکی کشور را بدتر از پیش کند.

بورس در رکود

با توجه به اینکه نرخ سود بدون ریسک در سطح جامعه به بالای 30 درصد افزایش یافته، ارزش‌گذاری بازار سهام نیز نرخ تنزیل‌های خود را برای ارزش‌گذاری شرکت‌ها افزایش دادند. این افزایش نرخ موجب کاهش قیمت بازار سهام خواهد شد. همچنین از منظر دیگر، شرکت‌های حاضر در بازار سهام برای تامین سرمایه در گردش خود به تسهیلات بانکی احتیاج دارند که با افزایش نرخ بهره، هزینه این تسهیلات برای آن‌ها زیاد شده و عملا موجب کاهش سودآوری بنگاه‌ها می‌شود.