راهکار سعودی‌ها برای عدم غافلگیری در برابر ترامپ

راهکار سعودی‌ها برای عدم غافلگیری در برابر ترامپ
خلاصه اخبار

حدود یک ماه تا زمان برگزاری نشست اوپک و متحدانش در وین زمان باقی است، نشستی که ممکن است در آن سرنوشت توافق نفتی که از ابتدای سال اجرا شده مشخص شود و حتی سیگنالی به آمریکا برای افزایش تحریم‌های علیه ایران بدهد. در این نشست اوپک و کشورهای غیرعضو می‌توانند برای تمدید توافق نفتی تصمیم‌گیری کنند. با این حال وزیر انرژی عربستان سعودی روز گذشته اعلام کرد که استراتژی اوپک در نشست آوریل (فروردین-اردیبهشت) تغییر نمی‌کند و هرگونه تصمیم در این خصوص به نشستی که به فاصله دو ماه بعد از نشست آوریل برگزار خواهد شد، موکول می‌شود. در این میان در ماه مه (اردیبهشت-خرداد) و به فاصله حدود دو هفته بعد از برگزاری نشست‌اوپک، موعد ۶ماهه معافیت از تحریم‌ خرید نفت ایران پایان می‌یابد و مشخص نیست که ترامپ با پایان این مهلت چه تصمیمی اتخاذ خواهد کرد. بنابراین در فاصله دو نشست اوپک سرنوشت صادرات نفت ایران مشخص خواهد شد. حال این سوال مطرح است که آیا عربستان هرگونه تصمیمی درخصوص توافق نفتی را به تصمیم ترامپ در مقابل ایران موکول کرده؟ آیا عربستان نگران است که مانند شروع تحریم‌های علیه ایران مجددا غافلگیر شود؟

عدم تغییر در استراتژی اوپک

به گزارش سیگنال به نقل از دنیای اقتصاد ، الفالح با بیان اینکه «انتظار نمی‌رود اوپک در نشست ماه آوریل سیاست‌های خود را در تولید نفت تغییر دهد» افزوده است: «اگر تغییراتی لازم باشد در نشست ماه ژوئن بررسی خواهد شد.» این اظهارات در حالی است که او پیش از این از احتمال تمدید توافق نفتی در ماه آوریل سخن گفته بود. سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و کشورهای غیر‌عضو مانند روسیه ۱۷ و ۱۸ آوریل (۲۸ و ۲۹ فروردین) در وین دیدار خواهند کرد. همچنین قرار است ۲۵ و ۲۶ ژوئن (۴ و ۵ تیر) یعنی به فاصله دو ماه نشست دیگری در مقر این سازمان داشته باشند. عضو اوپک و اعضای غیرعضو این سازمان آذرماه سال جاری توافق کردند که در مجموع ۲/ ۱ میلیون بشکه از عرضه نفت خود به بازار بکاهند. اجرای این توافق از ابتدای سال ۲۰۱۹ آغاز شده و قرار است تا پایان ماه ژوئن یعنی به مدت ۶ ماه اجرا شود. توافق اعضای اوپک و غیر‌عضو این سازمان برای ۶ ماه اعلام شده است. اما الفالح پیش از این اعلام کرده بود که احتمالا در نشست آوریل توافق نفتی تمدید شود. آنطور که رویترز گزارش می‌دهد، منابع آگاه نیز گفته‌اند که کشورهای عضو و غیرعضو اوپک ترجیح می‌دهند که این توافق ادامه یابد، اما بخش زیادی از این توافق تحت تاثیر حجم تحریم‌های آمریکا ضد ایران و ونزوئلا است. ترامپ در هفته‌های اخیر مجددا اوپک را در توییتر خطاب قرار داده و از قیمت نفت اعلام نارضایتی کرده است. ترامپ برای افزایش فشارها و تحریم‌های علیه ایران به قیمت‌های پایین نفت نیاز دارد، از این رو انتظار دارد که عربستان به‌عنوان بزرگ‌ترین‌ متحد آمریکا در منطقه، تولیدات خود را افزایش دهد و واشنگتن را در مسیر افزایش فشارها بر ایران همراهی کند. با این حال به نظر می‌رسد از آنجا که عربستان در شروع تحریم‌ها به نوعی از سوی واشنگتن غافلگیر شد، حال ترجیح می‌دهد ابتدا اقدام ترامپ در مواجهه با ایران را مشاهده کند و سپس خود به هر تصمیمی درخصوص کاهش یا افزایش عرضه اقدام کند. ترامپ پیش از خروج از برجام با سعودی‌ها هماهنگ کرده بود که با افزایش عرضه جای خالی ایران را در بازار پرکنند. عربستان نیز که قول همراهی به ترامپ داده بود در نشست ماه ژوئن توافق نفتی اوپک را تعلیق کرد و تولیدات خود را به سرعت افزایش داد. از آنجا که ترامپ بارها اعلام کرده بود که هدف توقف صادرات نفت ایران را دنبال می‌کند، عربستان نیز سطح تولیدات خود را در ماه نوامبر یعنی همزمان با شروع تحریم‌های ایران به رکورد بی‌سابقه ۱/ ۱۱ میلیون بشکه در روز رساند. اما سعودی‌ها به شکل غافلگیرکننده‌ای با معافیت‌های اعطایی دولت ترامپ به خریداران نفت ایران مواجه شدند. ترامپ ۸خریدار نفت ایران را از تحریم‌ها معاف کرد.

از این رو به نظر می‌رسد عربستان با موکول کردن هرگونه تصمیمی درخصوص توافق نفتی به نشست ماه ژوئن تلاش دارد ابتدا شاهد چگونگی تصمیم ترامپ درخصوص معافیت‌های خرید نفت از ایران باشد و بعد اقدام به رها کردن توافق نفتی و افزایش عرضه یا تمدید توافق نفتی کند تا به این طریق از غافلگیری در مقابل تصمیم‌های ترامپ جلوگیری کند. بنابراین احتمالا بین تحریم‌های بیشتر ایران و تمدید توافق نفتی یکی اتفاق خواهد افتاد.

چشم‌انداز مثبت عرضه و تقاضا

وزیر انرژی عربستان بر این باور است که نگاهی اجمالی و کلی به بازار نفت نشان می‌دهد که شرایط عرضه و تقاضا مناسب است. او گفته است: «اگر وضعیت نفت را تنها در ونزوئلا بررسی کنید، نگران کمبود عرضه می‌شوید و اگر وضعیت نفت را در ایالات متحده مدنظر قرار دهید، خواهید گفت که دنیا مملو از نفت است؛ اما باید کل بازار را در نظر داشت.» الفالح با بیان اینکه انتظار می‌رود تقاضای جهانی برای نفت در سال ۲۰۱۹ روزانه حدود ۵/ ۱ میلیون بشکه افزایش یابد، گفته است، «پیش‌بینی می‌شود تقاضا برای نفت در چین در سال جاری میلادی حدود ۱۱ میلیون بشکه در روز باشد.» او سمت عرضه بازار نفت را نیز به‌هم‌زننده تعادل بازار نفت نمی‌داند و در این زمینه به کاهش تولید عربستان اشاره دارد. به گفته الفالح تولید نفت این کشور در ماه جاری به ۸/ ۹ میلیون بشکه در روز رسیده و عربستان این سطح تولید را در ماه آوریل (فروردین- اردیبهشت) حفظ خواهد کرد. وزیر انرژی سعودی‌ها همچنین اعلام می‌کند ظرفیت دقیق تولید آوریل، امروز توسط آرامکو منتشر می‌شود. در صورتی که رقم برآورده شده الفالح از تولید نفت عربستان در ماه جاری درست باشد به معنای کاهش ۳۰۰ هزار بشکه‌ای نسبت به فوریه(دی-بهمن) است. علاوه بر این رسیدن سطح تولید عربستان به ۸/ ۹ میلیون بشکه در روز به این معناست که این کشور بیش از ۲/ ۱ میلیون بشکه نسبت به نوامبر از عرضه نفت خود کاسته است.

به کاهش تولید نفت ادامه می‌دهیم

علاوه بر الفالح که بازار را نیازمند تمدید توافق اوپک دانسته است، سهیل المرزوعی، وزیر انرژی امارات روز گذشته در توییتی با اشاره به توافق اخیر کشورهای عضو و غیر‌عضو اوپک درخصوص کاهش تولید نفت تاکید کرد که ابوظبی به این کاهش ادامه می‌دهد. وزیر انرژی امارات در این توییت آورده است: ابوظبی به حمایت خود از توافق اعضای اوپک و غیر عضو درخصوص کاهش تولید نفت ادامه می‌دهد تا بازار به تعادل مورد نظر دست یابد. المزروعی در توییتی دیگر افزود که امارات در راستای پایبندی به این توافق در ماه فوریه (بهمن-اسفند) بیشتر از سهم خود تولید نفت را کاهش داده تا از این گذر ثبات و توازن در بازار جهانی نفت در کوتاه‌ترین زمان ممکن محقق شود.